hybride Warmtepomp

hybride Warmtepomp

Om het doel van 95% CO2-reductie in 2050 uit het Klimaatakkoord te halen, moeten we op zoek gaan naar CO2-neutrale alternatieven. Voor de gebouwde omgeving zit de uitdaging vooral in het vinden van alternatieven voor het verwarmen met aardgas via CV-ketels. Dit beslaat 80% van het energiegebruik van woningen.

Een hybride warmtepomp kan een uitstekende tussenoplossing zijn voor verduurzaming. In veel situaties is het momenteel zelfs het beste alternatief. 

De uitdaging

In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat Nederland in 2050 95% CO2-reductie wil behalen op de jaarlijkse emissie ten opzichte van 1990. Dat betekent dat we op zoek moeten gaan naar CO2-neutrale alternatieven. In 2030 wil de overheid al zitten op 49% CO2-reductie. Dat betekent dat we vandaag aan de slag moeten. Het aanpassen van onze energievoorziening en infrastructuur gaat immers niet van vandaag op morgen. Ondertussen lijken we nu nog de verkeerde kant op te bewegen. 2018 was namelijk een jaar met een verkooprecord aan CV-ketels.

Voor de gebouwde omgeving, zeven miljoen woningen en tienduizenden gebouwen, zit de uitdaging vooral in het vinden van alternatieven voor het verwarmen met aardgas via CV-ketels. Dit beslaat 80% van het energiegebruik van woningen. Alternatieven zijn er, maar de markt past ze nog weinig toe.

De toekomst

In 2050 worden alle woningen CO2-neutraal verwarmd. Daarvoor zijn nu al een aantal oplossingen beschikbaar:
- all electric warmtepompen, gevoed met duurzame elektriciteit
-
warmtenetten met duurzame bronnen, zoals geothermie, zonthermie of aquathermie
- hybride oplossingen met hybride warmtepompen in combinatie met duurzaam gas (biogas of waterstof)
Daarnaast zijn er nog andere duurzame (deel)oplossingen (denk aan: zonneboilers, pelletkachels of compacte warmteopslag) die elk een rol van belang kunnen spelen in de warmtetransitie. Goed nieuws is dat door goede isolatie de warmtevraag van woningen in 2050 aanzienlijk lager zal zijn. Naar verwachting zijn de oplossingen voor warmtevoorziening tegen die tijd divers en afhankelijk van de lokale mogelijkheden voor duurzame bronnen, maatschappelijke kosten en de woonsituatie van mensen. Wat de ideale verhouding is tussen de verschillende oplossingsrichtingen moet de toekomst uitwijzen. Om te kunnen faciliteren in de opschaling naar duurzamer verwarmen zullen we bij Enpuls alle alternatieven in het vizier houden. Niet één, maar alle oplossingen samen zullen namelijk nodig zijn om de gestelde doelen te behalen.

Transitievisie warmte

Gemeenten komen in 2021 met een Transitievisie Warmte die wijken duidelijkheid geeft over de vervanging van het gasnet en de gekozen alternatieven. Hierin wordt echter alleen gesproken over de wijken die vóór 2030 van het aardgas afgaan. Bovendien komt duidelijk handelingsperspectief er pas op het moment dat de wijkplannen voor verwarming er zijn. Voor een deel van de woningen komen die er pas na 2021 en voor veel woningen zelfs pas na 2030. Om de klimaatdoelstellingen te kunnen halen kan daar alleen niet op worden gewacht.

Nu stappen zetten belangrijk

Dat de eindoplossing voor het duurzaam verwarmen van woningen in veel gevallen nog niet bekend is vormt geen belemmering voor de verduurzaming de komende jaren. Belangrijk is vooral dat woningen nu al, stap voor stap, verduurzamen door betere isolatie (dak-, vloer- en muur) en het gebruik van duurzamere verwarmingssystemen ter vervanging van de traditionele CV-ketel. De hybride warmtepomp kan in die zin een uitstekende tussenoplossing zijn. In veel situaties is het momenteel zelfs het beste alternatief.

De visie van Enpuls

  • Verbod op verkoop van CV-ketel
    Om duurzame verwarmingstechnieken een impuls te geven is het belangrijk dat er een verbod komt op het verkopen van een CV-ketel, in 2025. Consumenten en installateurs hebben dan nog ruim de gelegenheid om aan dit aangepaste beleid te wennen.
  • Meer kennis en meer maatwerk bij aanbieders noodzakelijk
    Om te zorgen voor een groter draagvlak voor warmtepompen is het eveneens belangrijk dat aanbieders van warmtepompen klantgerichter gaan werken. De juiste toepassing van warmtepompen vergt maatwerk en een zorgvuldige afstemming met consumenten. Veel meer dan bij CV-ketels het geval is. Er moet nauwkeuriger worden gekeken naar hun woonsituatie, behoeften en de additionele maatregelen die nodig zijn om hun woning te verduurzamen. Om dit te kunnen moeten installateurs alleen hun bedrijfsvoering aanpassen. Daarnaast is het belangrijk dat hun kennis van (hybride) warmtepompen landelijk op peil wordt gebracht. Brancheorganisaties kunnen hierin een belangrijke rol spelen. 
  • Woningbouwcorporaties spelen cruciale rol in verduurzaming
    Woningbouwcorporaties vormen de startmotor van de energietransitie en kunnen de komende jaren een belangrijke rol vervullen in de toepassing van hybride warmtepompen. Momenteel kiezen zij er alleen nog voor om het gros van hun woningvoorraad traditioneel te renoveren. Slechts een klein deel van de woningen wordt NOM (Nul op de meter) gemaakt. Als woningbouwverenigingen zich gaan richten op het verduurzamen van hun volledige woningvoorraad worden voor de energietransitie mooie stappen gezet. En dat zijn precies de zoden aan de dijk die we nu nodig hebben.

Enpuls is betrokken bij verschillende activiteiten die de juiste en grootschalige toepassing van warmtepompen ondersteunen. Eén van de initiatieven is de klantreis (hybride) warmtepompen.
Kijk via deze link hoe Enpuls professionele marktpartijen inzicht geeft in verschillende typen consumenten en hun beweegredenen.

Knelpunten en barrières

Een aantal barrières staan de grootschalige toepassing van (hybride) warmtepompen nu nog in de weg. Daarom gaan we ons, samen met andere stakeholders, inzetten om oplossingen te vinden voor de volgende knelpunten.

Knelpunten in de markt

  • Consumenten weten nog nagenoeg niets over warmtepompen. Bovendien is voor deze toepassing maatwerk. Dat maakt het voor consumenten nog complexer. Daar komt nog bij dat warmtepompen aanzienlijk duurder dan de traditionele CV-ketel. Zodoende staan veel consumenten niet te springen op een overstap naar warmtepompen.
  • Warmtepompen zijn tot op heden niet overal op de juiste manier geïnstalleerd, waardoor ze niet altijd optimaal werken. Om hierin verbetering te brengen zal de installatiesector een stap moeten maken. Nu zijn installateurs huiverig om een warmtepomp te verkopen, simpelweg omdat het hen ontbreekt aan kennis van en ervaring met de techniek. Het opleidingsniveau en de bedrijfsvoering van installateurs is niet afgestemd op het verkopen en installeren van warmtepompen.

Knelpunten op technisch vlak

  • Door onjuiste installatie bereiken herhaaldelijk klachten over de energieprestaties van warmtepompen de media. Dit terwijl op veel plekken warmtepompen goede resultaten behalen.
  • Warmtepompen zijn niet zomaar geschikt voor elke woning, zonder dat bijvoorbeeld ook isolatiemaatregelen worden getroffen.
  • Er zijn klachten over geluidsoverlast. Vaak omdat warmtepompen niet op de juiste plek zijn geïnstalleerd. Hier zijn ook nog geen richtlijnen voor.
  • Warmtepompen maken soms nog gebruik van milieubelastende koudemiddelen. Een aspect waarnaar gekeken dient te worden.

Knelpunten op beleidsvlak

  • Er is veel discussie over wijken die van het aardgas af moeten, zonder dat duidelijk is wat dit voor individuele woningeigenaren betekent. Dit zorgt voor een afwachtende houding bij veel consumenten. Daarnaast ervaren burgers nog te weinig noodzaak om massaal de stap naar energiezuiniger wonen te maken. De energietransitie bereikt hierdoor niet het tempo bereikt dat nodig is om de doelen in 2030 te halen.

Er is dus werk aan de winkel, maar dat schuwen we niet. Daarom zullen we bij Enpuls de komende jaren tal van stakeholders motiveren om met ons de schouders te zetten onder de energietransitie. Alleen zo kunnen we immers zorgen voor de impuls die Nederland nu zo hard nodig heeft.

Nieuwsbrief inschrijven