Zet energiebesparing op 1

Zet energiebesparing op 1

In het prioriteitenlijstje van Regionale Energiestrategieën staat het duurzaam opwekken van energie met stip op 1. Maar wat als we eens focussen op energiebesparing? Het is een essentiële eerste stap voor het halen van klimaatdoelen, betogen Yvonne Boerakker (Enpuls) en Jan Peters (Enexis).

Zet energiebesparing op 1

‘Iedereen in de wachtstand levert zeker geen versnelling op’

‘Energiebesparing en hoe je als gemeente individuele bewoners hiermee kan helpen, dat verdient veel meer aandacht. Daar horen concrete doelen bij. Het onderwerp is zo urgent dat het een plek verdient in de Regionale Energiestrategieën waar gemeenten aan werken’, zegt Yvonne Boerakker, Manager Transitie Gebouwde Omgeving bij Enpuls. ‘Overal zitten bewoners met dezelfde vraag: hoe maak ik mijn huis klaar voor de toekomst? Die kloppen nu bij gemeenten aan waar nog nauwelijks iets georganiseerd is’, signaleert Jan Peters, adviseur bij Enexis Groep.

Op dit moment zijn duizenden ambtenaren en bestuurders vooral druk bezig met het rondkrijgen van de RES die in juni in concept klaar moet zijn. ‘Deze krachtenbundeling gaat voor tachtig, negentig procent naar duurzame opwek, is mijn observatie. Zonneweides, windmolens, met veel NIMBY-problematiek. Verder zijn gemeenten hard op zoek naar duurzame warmtebronnen. Terwijl de energietransitie begint – en ook een stuk beter te behappen is – met besparen. Isoleren is altijd relevant. Stap voor stap naar verduurzamen is de beste manier.’

Alle besparing is winst

Dat is ook precies wat de Trias Energetica ons leert: stap één is het beperken van energiegebruik door verspilling tegen te gaan. ‘Vervolgens kijk je naar duurzame oplossingen zoals zonne-energie en warmtepompen. Alles wat je al bespaard hebt is winst. De CO2-reductie die we in het klimaatdoel voor 2030 met elkaar hebben afgesproken, kun je voor de gebouwde omgeving voor een heel groot deel halen met energiebesparing. Daarom is het belangrijk nu snelheid te maken met woningisolatie’, zegt Jan.

Welke duurzame warmtebron mensen straks ook zullen hebben in hun huis, energiebesparing is altijd welkom. Op termijn zijn dit de alternatieven voor een verwarmd huis: ‘all electric’, een warmtenet met hoge of lage temperatuur, of een warmtepomp in combinatie met een CV-ketel die werkt op groengas. Yvonne: ‘Voor het einde van 2021 moeten gemeenten met een Transitievisie Warmte komen. Daarin staat met welke wijken de gemeente tot 2030 aan de slag gaat, en welke alternatieven voor de warmtevoorziening voor die wijken wordt overwogen. Het definitieve besluit voor het alternatief voor aardgas is dan nog niet genomen. Dat volgt op basis van het uitvoeringsplan, en wordt formeel vastgelegd in het omgevingsplan. Kortom, de Transitievisie Warmte geeft richting in de aanpak en houvast voor de planning. En dan vooral voor de wijken die voor 2030 aan de beurt zijn. Maar zelfs voor deze wijken geeft de Transitievisie Warmte geen uitsluitsel over welk alternatief in jouw wijk gekozen wordt. Kortom: de duidelijkheid over de eindoplossing, waarop bewoners zicht willen hebben, zal dus niet volgen uit de Transitievisie Warmte. Onze oproep is om zo snel mogelijkheid wel duidelijkheid te geven. En dan gaat het in eerste instantie vooral om de duidelijkheid per wijk of een hoge temperatuur warmtenet tot de mogelijkheden behoort. Dan hoef je immers minder vergaand te isoleren dan bij de andere opties. Voor alle andere gebouwen kan nu al volop ingezet worden op isolatie. Dat kan gemeente breed, dat hoeft niet op wijkniveau. Want isoleren loont altijd.’

Wachten op plannenmakers

‘Ondertussen wachten consumenten af met duurzame investeringen in hun huis. Dat concludeerde het Nibud recent. ‘Mensen willen duidelijkheid welke kant het op gaat, ze wachten op de plannenmakers. Maar stel dat je nu je huis verbouwt, een nieuwe keuken plaatst of gaat verhuizen zonder dit duurzaam te doen. Dan duurt het weer 15 tot 20 jaar tot de volgende grote kans. Iedereen in de wachtstand levert zeker geen versnelling op. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat liet Motivaction onderzoeken op welke partijen particuliere woningeigenaren vertrouwen om inzicht te krijgen in duurzame opties en kosten hiervoor. Ze blijken vooral naar gemeenten te kijken. De verwarring over duurzaam wonen moet zo snel mogelijk uit de wereld. Energiebesparen kan meteen. Zet daar als gemeente vol op in.’

Jan gaat de komende tijd zoveel mogelijk in gesprek met RES-werkgroepen om individuele energiebesparing hoger op de agenda te krijgen. Daarbij schetst hij ook hoe je bewoners in beweging krijgt. Je kunt meer bereiken als je aansluit bij karakteristieken van de verschillende doelgroepen en hun leefstijlen, zegt Yvonne. ‘Je kunt bijvoorbeeld jongeren veel meer helpen met duurzame stappen zetten. Die hebben vaak al veel moeite om überhaupt op de huizenmarkt te komen. En bij gezinnen met jonge kinderen kun je de nadruk in je communicatie leggen op een gezond binnenklimaat en meer comfort door een betere energiehuishouding. Alleen investeren in duurzaamheid zal niet bij iedereen de hoogste prioriteit hebben.’

Vinger opsteken

Jan ziet links en rechts kansrijke initiatieven in buurten, waar gemeenten op kunnen inhaken. ‘Ga aan de slag met de particulieren die hun vinger opsteken. Zo creëer je een olievlekwerking, doordat mensen die iets willen met duurzaamheid buren enthousiast kunnen krijgen. Gebruik hiervoor energieloketten, zorg dat deze open blijven. Benut energiecoöperaties en hun netwerken. Stimuleer de initiatieven die er zijn. De potentie is enorm.’

Meer weten over het belang van energiebesparing in de RES? Het complete betoog van Yvonne Boerakker en Jan Peters staat in deze flyer.

Lees ook Zet in op aardgasvrij

nuPickers.Picker
Yvonne Boerakker Manager Transitie Gebouwde Omgeving
“ Versnellen van de energietransitie vraagt om samenwerking, visie, creativiteit en lef “

Nieuwsbrief inschrijven