Van duurzaam denken naar doen

Van duurzaam denken naar doen

Duurzaamheid is ‘hot’. Mogelijkheden te over om je huis te isoleren en het energieverbruik te verminderen. Intussen komt aardgasvrij wonen ook steeds dichterbij. Waarom aarzelen veel mensen dan nog met verduurzamen? Tijd voor verandering, zeggen Roy Roessink, consultant van Enpuls, en Gerdien de Vries, gedragswetenschapper aan de TU Delft, in de podcastserie Nieuwe Energie.

December 2019

Alles valt of staat met gedrag

Veel mensen vinden het klimaatprobleem heus ernstig. Maar kijk je naar individueel gedrag, dan gebeurt er weinig. ‘Het komt er op neer dat het oude gedrag meestal comfortabeler is dan het nieuwe. In je auto blijven rijden is makkelijker dan op de fiets stappen’, zegt Gerdien.

Uitwegen

De wetenschap noemt dit cognitieve dissonantie: het verschil tussen wat je vindt dat je moet doen en wat je werkelijk doet. Klimaat- en gedragsonderzoekers vonden meer dan dertig redenen waarom mensen niet in beweging komen. ‘Mensen denken dat het allemaal wel meevalt. Ze verzinnen uitwegen’, verklaart Gerdien. Zoals dat de natuur het wel oplost, of dat de industrie of andere landen eerst stappen moeten zetten. ‘Ik hoor ook vaak: tegen de tijd dat het echt gaat spelen hebben we wel iets bedacht. Dan redeneer je het probleem weg in de tijd’.

Voor veel mensen is verduurzamen ook iets heel groots en duurs, stelt Roy. ‘Van het gas af, CO2-neutrale warmtevoorziening, voor veel mensen is het ver weg. Het gaat soms ook een investering van €40.000. Dat verlamt mensen. Stap voor stap verduurzamen, daar geloven we veel meer in bij Enpuls.’

Drijfveren

Roy onderzocht de drijfveren van mensen die een nieuw verwarmingssysteem kopen. Hooguit twintig procent laat zich door duurzaamheid leiden. Een ander deel van de ondervraagden wil vooral zelfvoorzienend zijn. Terwijl voor de meeste mensen geldt: duurzaamheid is misschien een factor bij het beslissen, maar de kosten zijn doorslaggevend.

Hybride warmtepomp

De installatiebranche kan belangrijke lessen trekken uit de gedragswetenschap en de motivaties van mensen om te verduurzamen. Roy schetst waarom installateurs nu vaak nog met een nieuwe cv-ketel voorrijden. Gaat op een kwade winterdag de cv-ketel stuk, dan wil de klant zo snel mogelijk een warm huis en gelden duurzame voornemens even niet. De oude vertrouwde oplossing ligt dan voor de hand. En is voor de levensduur van de ketel, zo’n vijftien jaar, de kans verkeken om een duurzamer warmtesysteem te installeren. Terwijl die er wel zijn, aldus Roy. Een hybride warmtepomp bijvoorbeeld. Die verwarmt het huis naast een daarvoor geschikte hr-ketel. Die springt alleen op koude dagen bij.

Hou het simpel

De installatiebranche zou zich meer moeten inleven in de klant om de introductie van duurzame verwarmingssystemen beter op gang te krijgen. Roy denkt dat te veel focus op duurzaamheid daarbij niet altijd goed is. Een grote groep gaat door de knieën voor comfort. ‘Met duurzame techniek kun je straks je huis koelen in de zomer.’ Gerdien: ‘Alles draait absoluut om communicatie. Dat is wat keer op keer uit onderzoek blijkt. Hou het simpel en concreet. Wees duidelijk over voor- en nadelen. Daar kunnen mensen wat mee. Maar, nogmaals, als het nieuwe gedrag meer gedoe is dan het oude, dan blijft het voor veel mensen moeilijk om zich aan te passen.’

Dit artikel is gebaseerd op de podcast Nieuwe Energie.

Meer weten over dit onderwerp?

Nieuwsbrief inschrijven