Lichtpunten in de energietransitie

Lichtpunten in de energietransitie

De media staan bol van de berichten over de klimaatverandering, met nieuws over natuurrampen en sombere vooruitzichten voor onze leefomgeving. Valt er ook nog iets positiefs te melden? Enpuls zoekt naar de lichtpunten in de energietransitie.

Maart 2020

Corona en klimaat: 3 fasen van verwerking

 (Leestijd 4 minuten)

In een paar maanden tijd is wereldwijd een uitslaande brand uitgebroken. Het coronavirus raast de wereld over en houdt ons allemaal in zijn greep. Het aantal besmette mensen neemt hand over hand toe. Premier Rutte stelde vast dat de gezondheid van Nederland en van de wereld op het spel staan. Deze crisis doet sterk denken aan die andere crisis waar we al veel langer mee kampen: de opwarming van de aarde. Wat hebben het virus en het klimaat met elkaar gemeen?

Slow versus fast motion

Waar het coronavirus in drie maanden de hele wereld in zijn greep kreeg, voltrekt de klimaatcrisis zich in slow motion. Al in 1988 (!) richtten de Verenigde Naties een panel op dat klimaatverandering wetenschappelijk ging bestuderen. Pas in 2007 werd het IPCC samen met Amerikaanse vice-president Al Gore voor dit werk onderscheiden met de Nobelprijs voor de vrede. In de voorbije decennia zagen we precies dezelfde reacties voorbijkomen als de afgelopen weken met het coronavirus.

Fase 1: ontkenning

We reageerden eerst lacherig en vol ongeloof. Dit kon toch niet veel erger zijn dan griep. We maakten grappen op Whatsapp over de smaak van pinda’s in het café nu iedereen zijn handen waste. We lachten om die bange Chinezen met hun mondkapjes en hoopten dat het probleem beperkt zou blijven tot de Chinese provincie Wuhan. Toen de waarheid tot ons doordrong dat dit virus niet te stoppen is en veel ernstiger is dan griep, werden we boos en verdrietig. Waarom moet ons dit overkomen? We probeerden uit alle macht de feiten te negeren. We gingen nog op skivakantie, naar het café of naar andere plekken waar veel mensen samenkwamen.

Fase 2: onzekerheid

Totdat we niet meer onder de feiten uit konden. Het probleem leek te groot om hier nog iets aan te doen. Mensen werden bang en onzeker. In deze fase zitten veel mensen nu. Zij vragen zich af hoe zij en hun geliefden deze crisis zullen doorstaan en voelen zich hulpeloos en machteloos. Het besef is doorgedrongen dat het virus voorlopig deel blijft uitmaken van ons leven. We moeten ons daar zo goed mogelijk op instellen.

Ook de berichten over klimaatverandering geven veel mensen een machteloos gevoel of zelfs een klimaatdepressie. Wat kun je immers doen aan zo’n grote dreiging? En dus zijn er mensen die de televisie uitzetten als er weer een documentaire over smeltende ijskappen voorbijkomt. Anderen worden actieve ‘klimaatontkenners’. Zij vallen de brengers van het slechte nieuws aan, komen met complottheorieën en vechten iedere maatregel aan.

Fase 3: actie

Nu we alle fases van ontkenning en rouw hebben doorlopen, ontstaat er ruimte (en geld!) voor actie. Wetenschappers zoeken met man en macht naar oplossingen. Overal wordt geëxperimenteerd met nieuwe behandelingen en medicijnen. Farmaceuten werken wereldwijd aan de ontwikkeling van een nieuw vaccin. Ook draaien de fabrikanten van mondkapjes en beademingsapparatuur op volle toeren.

De crisis brengt ook het goede in ons boven. In kleine kringen zorgen we voor elkaar, zoals ook de koning zei in zijn speech. We steunen zieke familieleden en doen boodschappen voor alleenstaande buren. We applaudisseren voor de werknemers in de zorg.

Het coronavirus geeft ons nieuwe inzichten. Dat is het lichtpunt van deze crisis: dat we stil staan bij onze kwetsbaarheid en die van onze planeet.

Behoefte aan meer Lichtpunten? Lees ook: Stuur de klimaatverandering het bos in

Nieuwsbrief inschrijven