Lichtpunten in de energietransitie

Lichtpunten in de energietransitie

De media staan bol van de berichten over de klimaatverandering, met nieuws over natuurrampen en sombere vooruitzichten voor onze leefomgeving. Valt er ook nog iets positiefs te melden? Erik van Stokkom zoekt voor Enpuls naar de lichtpunten in de energietransitie.

Januari 2020

Opslag van energie in ijzer

(Leestijd: 2 minuten)

De opslag van energie is de heilige graal van de energietransitie. Afgelopen week kwam een veelbelovende nieuwe kandidaat in het nieuws: ijzerpoeder. Wordt dat de batterij van de toekomst, zoals het Algemeen Dagblad in een paginagroot artikel schreef? Of moeten we verder zoeken? Dat weten we binnenkort, want Enpuls doet op dit moment onderzoek naar de haalbaarheid van deze methode.

Opslag van schone energie

De komende jaren vervangen we steeds meer fossiele brandstoffen door hernieuwbare, schone energie, voornamelijk afkomstig van de wind en de zon. Het probleem daarbij is dat het aanbod enorm varieert. Op een zonnige, winderige zomerdag produceren de windturbines en de zonnepanelen optimaal, maar op een windstille, druilerige winterdag komt er nauwelijks groene stroom op het net. De oplossing voor het wisselende aanbod van groene stroom ligt in opslag. Bijvoorbeeld in ijzerpoeder.

Verbranden van ijzerpoeder

Allereerst: hoe werkt het? Simpel gezegd: sla energie op in ijzer. Je krijgt de energie eruit door zuurstof in een wolk van ijzerstof te blazen en dat aan te steken. Het ijzer verbrandt en de energie komt vrij. Met de hete gassen kan een turbine of een motor worden aangedreven. Het enige afval dat overblijft is roest en water. De roest kan opnieuw worden gebruikt om ijzer van te maken. Dat gebeurt door er waterstof doorheen te blazen. Dan krijg je weer ijzerpoeder als energiedrager. Het voordelen van ijzerpoeder zijn dat het volop beschikbaar is, weinig ruimte in beslag neemt en gemakkelijk te transporteren is.

Indrukwekkende capaciteit

De uitvinders Niels Deen en Philip de Goey, hoogleraren aan de Technische Universiteit Eindhoven, staan te popelen om hun ideeën uit het laboratorium in de praktijk te gaan testen. Zij zien in ijzer “een opgeladen batterij met een indrukwekkende capaciteit”. Deen en De Goey hebben het consortium Metal Power gevormd met partijen zoals Shell, Uniper (het voormalige E.ON), de provincie Noord-Brabant het TU/e-studententeam SOLID en Enpuls. Met een proefopstelling van 100 kilowatt in Cranendonck willen zij vanaf februari laten zien dat de techniek op grotere schaal toepasbaar is. Het is nog een bescheiden installatie, met een vermogen vergelijkbaar aan dat van 300 zonnepanelen. Als deze test slaagt, volgt de bouw van een installatie van een megawatt. Het uiteindelijke doel van Deen en De Goey is de bouw van een complete energiecentrale door een steenkolencentrale om te bouwen.

Is ijzerpoeder het ontbrekende puzzelstukje?

De vraag is waar kun je ijzerpoeder het beste inzetten? Is ijzerpoeder een kansrijke energiedrager en heeft het bestaansrecht naast waterstof en batterijen? Dat is het onderwerp van een economische haalbaarheidsstudie die Enpuls op dit moment uitvoert. Elk medium heeft voor- en nadelen. Zo zijn batterijen bij uitstek geschikt voor auto’s, bestelbusjes en (kleine) vrachtwagens, maar kunnen energie niet erg lang vasthouden. Waterstof is geschikt voor industriële toepassingen waarbij hoge temperaturen nodig zijn, maar neemt veel ruimte in beslag en moet onder hoge druk worden getransporteerd en opgeslagen. Wellicht vormt ijzerpoeder zo een van de ontbrekende puzzelstukjes van de energietransitie.

Luister hier onze podcast over andere energiedragers zoals waterstof. 

Nieuwsbrief inschrijven