'Iedereen in de wachtstand levert zeker geen versnelling op'

‘Energiebesparing en hoe je als gemeente individuele bewoners hiermee kan helpen, dat verdient veel meer aandacht. Daar horen concrete doelen bij. Het onderwerp is zo urgent dat het een plek verdient in de Regionale Energiestrategieën waar gemeenten aan werken’, zegt Yvonne Boerakker, Manager Transitie Gebouwde Omgeving bij Enpuls. ‘Overal zitten bewoners met dezelfde vraag: hoe maak ik mijn huis klaar voor de toekomst? Die kloppen nu bij gemeenten aan waar nog nauwelijks iets georganiseerd is’, signaleert Jan Peters, adviseur bij Enexis Groep.

Op dit moment zijn duizenden ambtenaren en bestuurders vooral druk bezig met het rondkrijgen van de RES die in juni in concept klaar moet zijn. ‘Deze krachtenbundeling gaat voor tachtig, negentig procent naar duurzame opwek, is mijn observatie. Zonneweides, windmolens, met veel NIMBY-problematiek. Verder zijn gemeenten hard op zoek naar duurzame warmtebronnen. Terwijl de energietransitie begint – en ook een stuk beter te behappen is – met besparen. Isoleren is altijd relevant. Stap voor stap naar verduurzamen is de beste manier.’

Alle besparing is winst

Dat is ook precies wat de Trias Energetica ons leert: stap één is het beperken van energiegebruik door verspilling tegen te gaan. ‘Vervolgens kijk je naar duurzame oplossingen zoals zonne-energie en warmtepompen. Alles wat je al bespaard hebt is winst. De CO2-reductie die we in het klimaatdoel voor 2030 met elkaar hebben afgesproken, kun je voor de gebouwde omgeving voor een heel groot deel halen met energiebesparing. Daarom is het belangrijk nu snelheid te maken met woningisolatie’, zegt Jan.

Welke duurzame warmtebron mensen straks ook zullen hebben in hun huis, energiebesparing is altijd welkom. Op termijn zijn dit de alternatieven voor een verwarmd huis: ‘all electric’, een warmtenet met hoge of lage temperatuur, of een warmtepomp in combinatie met een CV-ketel die werkt op groengas. Yvonne: ‘Voor het einde van 2021 moeten gemeenten met een Transitievisie Warmte komen. Daarin staat met welke wijken de gemeente tot 2030 aan de slag gaat, en welke alternatieven voor de warmtevoorziening voor die wijken wordt overwogen. Het definitieve besluit voor het alternatief voor aardgas is dan nog niet genomen. Dat volgt op basis van het uitvoeringsplan, en wordt formeel vastgelegd in het omgevingsplan. Kortom, de Transitievisie Warmte geeft richting in de aanpak en houvast voor de planning. En dan vooral voor de wijken die voor 2030 aan de beurt zijn. Maar zelfs voor deze wijken geeft de Transitievisie Warmte geen uitsluitsel over welk alternatief in jouw wijk gekozen wordt. Kortom: de duidelijkheid over de eindoplossing, waarop bewoners zicht willen hebben, zal dus niet volgen uit de Transitievisie Warmte. Onze oproep is om zo snel mogelijkheid wel duidelijkheid te geven. En dan gaat het in eerste instantie vooral om de duidelijkheid per wijk of een hoge temperatuur warmtenet tot de mogelijkheden behoort. Dan hoef je immers minder vergaand te isoleren dan bij de andere opties. Voor alle andere gebouwen kan nu al volop ingezet worden op isolatie. Dat kan gemeente breed, dat hoeft niet op wijkniveau. Want isoleren loont altijd.’

Wachten op plannenmakers

‘Ondertussen wachten consumenten af met duurzame investeringen in hun huis. Dat concludeerde het Nibud recent. ‘Mensen willen duidelijkheid welke kant het op gaat, ze wachten op de plannenmakers. Maar stel dat je nu je huis verbouwt, een nieuwe keuken plaatst of gaat verhuizen zonder dit duurzaam te doen. Dan duurt het weer 15 tot 20 jaar tot de volgende grote kans. Iedereen in de wachtstand levert zeker geen versnelling op. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat liet Motivaction onderzoeken op welke partijen particuliere woningeigenaren vertrouwen om inzicht te krijgen in duurzame opties en kosten hiervoor. Ze blijken vooral naar gemeenten te kijken. De verwarring over duurzaam wonen moet zo snel mogelijk uit de wereld. Energiebesparen kan meteen. Zet daar als gemeente vol op in.’

Jan gaat de komende tijd zoveel mogelijk in gesprek met RES-werkgroepen om individuele energiebesparing hoger op de agenda te krijgen. Daarbij schetst hij ook hoe je bewoners in beweging krijgt. Je kunt meer bereiken als je aansluit bij karakteristieken van de verschillende doelgroepen en hun leefstijlen, zegt Yvonne. ‘Je kunt bijvoorbeeld jongeren veel meer helpen met duurzame stappen zetten. Die hebben vaak al veel moeite om überhaupt op de huizenmarkt te komen. En bij gezinnen met jonge kinderen kun je de nadruk in je communicatie leggen op een gezond binnenklimaat en meer comfort door een betere energiehuishouding. Alleen investeren in duurzaamheid zal niet bij iedereen de hoogste prioriteit hebben.’

Vingers opsteken

Jan ziet links en rechts kansrijke initiatieven in buurten, waar gemeenten op kunnen inhaken. ‘Ga aan de slag met de particulieren die hun vinger opsteken. Zo creëer je een olievlekwerking, doordat mensen die iets willen met duurzaamheid buren enthousiast kunnen krijgen. Gebruik hiervoor energieloketten, zorg dat deze open blijven. Benut energiecoöperaties en hun netwerken. Stimuleer de initiatieven die er zijn. De potentie is enorm.’

Meer weten over het belang van energiebesparing in de RES? Het complete betoog van Yvonne Boerakker en Jan Peters staat in de flyer. 

Shutterstock 1695754435
Blog
Vier inzichten & randvoorwaarden voor een succesvol warmtenet

Een warmtenet realiseren? Check vooraf deze lessons learned van ervaringsdeskundigen en vergroot de kans op succes!

Header Nieuws
Blog
Energiek Nieuws Week #21

Enpuls selecteert wekelijks belangrijk nieuws over de energietransitie voor je. Een greep uit het nieuws van Week #21.

Zon windmolens
Visie
Slim duurzame energie opwekken op land
Jongetje Dat In De Plas Springt
Trend
TrendPuls 4 - Klimaatadaptie

Het tegengaan van de opwarming van de aarde alleen is niet de oplossing. In TrendPuls 4 lees je alles over klimaatadaptie. Trends, innovaties en onze visie daarop.

Grains During Sunset
Blog
Duurzame warmte als nieuwe nutsvoorziening

Duurzame warmte; hoe krijgen we dat in Nederland voor elkaar? "Samen in plaats van ieder voor zich. Op die manier krijgen we de warmtetransitie van de grond!” Lees het volledige interview met Kees van Daalen.

Meter
Video
Een terugblik met Enpuls Challenge winnaar Sobolt
Canva Purple Flowers
Blogserie
De warmtetransitie begint vandaag

In deze blogserie laten we experts aan het woord over de overgang van stoken op aardgas naar andere, meer duurzame, vormen van woonhuisverwarming.

Europese vlag
Visie
Clean Energy Package: het belang voor decentrale overheden

Wij hebben onderzoek gedaan naar het Clean Energy Package, een wetgevingspakket van de Europese Unie om de energietransitie te versnellen.

Warmtenetten Visie
Visie
Vaart maken met warmtenetten

Warmtenetten vormen een belangrijke oplossing voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Daarom doet Enpuls een serie voorstellen en aanbevelingen om vaart te maken met warmtenetten.

Nieuwe energie
Podcastserie
Nieuwe energie
afbeelding home - logo wit.jpg
Trend
Enpuls Challenge
Warmtepompp
Visie
Hybride warmtepomp als alternatief voor aardgas

Hoe zorgen we ervoor dat alternatieven voor de cv-ketel, zoals warmtepompen, terrein gaan winnen? En populairder worden?

Opslag Ijzer
Blogserie
Lichtpunten in de energietransitie
Fvd Installateur
Podcast
Thuis aan de slag met verduurzamen
Huis met energielabel
Visie
Energiebesparing als startpunt van de transitie

Het mooie van energiebesparing is dat de woningeigenaar er vandaag al mee kan beginnen.

Zonnecoach
Concept
VvE Zonnecoach

De VvE Zonnecoach begeleidt VvE's die zonnepanelen willen. Van besluitvorming tot installatie.

Wijkie Vierkant
Blog
‘Met Wijkie betrekken we iedereen bij groene stroom’

Wijkie won in 2018 de Enpuls Challenge. In dit interview vertelt medeoprichter Luuk Wiehink wat de winst zijn organisatie bracht. Een verhaal over een succesvolle start-up.

Header Vve Zonnecoach Opdak
Blog
Gerrit janssen over zijn drijfveer als VvE zonnecoach

Kiezen voor zonnepanelen op een gezamenlijk dak is niet eenvoudig. De VvE-zonnecoach schiet te hulp!