Datum:30-04-2020
Flexibel energiesysteem

We hebben de ijsberg allang geschampt

‘Iceberg ahead!’ Dat de enige was de waarschuwing die de SS Titanic kreeg in die stille sterrennacht. Met man en macht werd geprobeerd de ijsberg te ontwijken terwijl passagiers rustig werden gehouden. Je zou een vergelijking kunnen trekken tussen de laatste uren van SS Titanic en onze pogingen om een klimaatramp te voorkomen als gevolg van de uitstoot van CO2.

Voorkomen of genezen?

Als we de vergelijking met de Titanic maken, naar welke kant moeten we het stuur eigenlijk trekken en blijven inwoners wel rustig? En is de belangrijkste vraag misschien: hebben we de ijsberg niet al lang geraakt? Zijn we in plaats van de kapitein die een ramp voorkomt niet het orkestje wat speelt om de opvarenden kalm te houden?

Adaptatie, niet mitigatie

We moeten rekening gaan houden met de gevolgen van klimaatverandering in plaats van alleen maar druk bezig te zijn met het voorkomen. Adaptatie dus, niet mitigatie. Nu is het erg lastig om een overstroomde kelder droog te maken als het water er nog met bakken via het kelderraampje instroomt. Dus dat raampje moet dicht. Dat raampje dicht schaar ik onder mitigatie en is zeker niet iets dat ik wil onderschatten. Hoe we omgaan met de kelder is een ander verhaal. Eentje die we nog wel eens vergeten in de energietransitie.

RES, transitievisies op warmte, klimaatakkoord: ze vallen allemaal onder mitigatie, namelijk het proberen te beperken van klimaatverandering. Maar een deel van kwaad is al geschied. CO2 blijft 80 jaar in de lucht. Wat er 40 jaar geleden is uitgestoten toen we nog onze handen op de oren hadden, is nu nog actief.

Dat het klimaat altijd al varieert is een feit. Dat als gevolg van een schommelende temperatuur de zeespiegel stijgt en daalt ook. In de ijstijd lag de zeespiegel zelfs 125 meter lager en kon je min of meer van Noorwegen naar Schotland lopen. Vlak voor een ijstijd steeg de zeespiegel zelfs een stuk. Die 125 meter zijn we op de een of andere manier ook te boven gekomen. Nederland zou er zonder vergaande maatregelen aan de kust ook heel anders uitzien dan dat het nu doet. We zijn dus een adaptief volkje. Mooi!

Adapt or die

Van Darwin tot Mad Men is het adagio steeds geweest: Adapt or die. Dat laatste waren we, ga ik gemakshalve vanuit, nog niet van plan. Nederland is een waterland, zo verkopen we onszelf aan het buitenland. Bijna iedereen kan zwemmen - als je het dan toch over adaptatie hebt - en de deltawerken zijn wereldberoemd. Dat is adaptatie. Maar toen we dat traject startten was de verwachte stijging van de zeespiegel nog maar 40 centimeter. Toch doen we tot nu toe erg weinig met de kennis van nu; dat daar wel eens een nulletje achter kan komen te staan.

Er zijn eigenlijk maar die manieren om om te gaan met een zeespiegelstijging van enkele meters. Op de eerste plaats is dat gewoon ommuren: Fort Holland dus. Dan moeten we wel gelijk de rivieren meenemen, want die kunnen niet meer uitstromen en lopen dus in het binnenland leeg. Als tweede kunnen we meebewegen. We laten het water gecontroleerd komen en passen onze leefomgeving op voorhand al aan. Het toekomstbeeld van de universiteit Wageningen is hier een voorbeeld van. Als derde kunnen we ook wat creatiever omgaan met water en er gebruik van maken. We herschrijven de wetmatigheden van steden en wonen.

Steden op zee

Zittend op een helling in Portinaxt, Ibiza, genietend van de schitterende zonsondergang zag ik elke avond een andere samenstelling van boten voor de kust. Het waren er ook best veel die vlak bij elkaar geclusterd waren. 'Waarom kan je huis eigenlijk geen boot zijn?', vroeg ik me ineens af. Je kunt redelijk gaan en staan waar je wil en wanneer je wil. Ben je het niet meer met de cultuur van het clustertje waar je nu aangemeerd bent eens, dan trossen los en ergens anders heen. Ideaal….toch?

Kortom, waarom bouwen we onze steden niet drijvend in de zee? Als die dan toch stijgt komt er alleen maar minder landoppervlak en dus meer zee. 50 procent van de zeeën is door geen enkele natie geclaimd. Kun je er nog je eigen staat bouwen ook nog. Als we dan toch adaptief zijn, laten we het dan ook gelijk goed doen.

Laten we nou eens, nu er nog tijd is, eens uitzoeken wat we eigenlijk willen. Ervan uitgaande dat het water toch komt. Hoe willen we samenleven, niet alleen overleven. Het is half 12, moeten we het echt 2 voor 12 laten worden?

Meer weten over klimaatadaptie?

Ben je geïnteresseerd in de mogelijkheden en onmogelijkheden die de klimaatverandering met zich meebrengt? Bekijk dan Trendpuls 4. 

Tarnoc1
Blog
Tarnoc: ‘Onze turbineketel maakt duurzame verwarming op korte termijn mogelijk’

Enpuls Challenge winnaar Tarnoc over hun uitvinding: ‘Onze turbineketel maakt duurzame verwarming op korte termijn mogelijk’

171006 2880
Persbericht
Kosten-batenanalyse: zonnepanelen op bedrijfsdaken zijn beter dan op landbouwgrond in 2020.

Ontwikkelaars van zonneprojecten moeten meer gestimuleerd worden om zonnepanelen op bedrijfsdaken te leggen, in plaats van op landbouwgrond. Zonnepanelen op bedrijfsdaken zijn in 2020 vanuit maatschappelijk oogpunt namelijk wenselijker dan panelen op landbouwgrond. Dat blijkt uit een vergelijkend onderzoek van Berenschot en Kalavasta in opdracht van Enpuls, onderdeel van Enexis Groep.

Tractor In Veld
Concept
Beregenen Op Zon

Het concept: boeren dragen bij aan energietransitie. Beregenen Op Zon stimuleert het gebruik van een technische toepassing waarmee boeren zelf opgewekte zonne-energie direct kunnen gebruiken voor de installatie om het land mee te beregenen.

Zon windmolens
Visie
Slim duurzame energie opwekken op land

Hoe houden we de maatschappelijke kosten zo laag mogelijk, zodat we in 2030 vier keer zoveel duurzame stroom kunnen opwekken als nu?

Ileco Header2
Blog
i.Leco: ‘Wij maken energiegebruik persoonlijk’

Enpuls Challenge winnaar i.Leco brengt het delen van duurzame energie een stapje dichterbij. Met slimme software stemmen ze vraag en aanbod van zelf opgewekte zonnestroom op elkaar af. ‘Voor de energietransitie hebben we ‘smart’ oplossingen nodig!’

Citybarge Overview 2
Blog
CityBarge: ‘Vervoer je vracht elektrisch via de gracht!’

Nieuw leven voor transport over het water: CityBarge. Een van de drie winnaars van de Enpuls Challenge 2020 vertelt meer over hun innovatieve concept. Dé oplossing voor schonere binnensteden in 2025 ligt in handen van CityBarge en daar gaat Enpuls ze bij helpen.

Schermafbeelding 2020 06 30 Om 09.21.50
Blog
Prognoseatlas geeft waardevolle inzichten over elektrisch vervoer

Hoe weet je als gemeente waar en wanneer de komende jaren oplaadpunten voor elektrisch vervoer nodig zijn? Check de Buurtprognose!

Groen Gas
Visie
Groen gas: noodzakelijke energiedrager in de transitie

Wij zien groen gas als een zeer waardevolle en noodzakelijke energiedrager in de transitie naar een volledig duurzaam energiesysteem.

Vierkant Beeld Flexibiliteit Bnr
Podcast
Hoe manage je de toenemende energievraag?
Waterdruppel
Visie
Onze visie op waterstof

We zien veel kansen om waterstof als energiedrager te gebruiken. Maar de vraag is hoe toepasbaar waterstof al is.

Waterstof windmolen op zee
Blog
Waterstof. Heilige graal of overschat verhaal?

Is waterstof hét duurzame CO2-vrije alternatief voor fossiele grondstoffen en energiebronnen?

Boer In Veld
Overige
Beregenen op ZON

Wil jij op jouw boerderij je dieselwerktuigen elektrificeren? Enpuls heeft een onderzoek gedaan naar de voordelen. Lees er alles over in onze whitepaper of plan een bezoek aan één van de demo boerderij locaties.

Europese vlag
Visie
Clean Energy Package: het belang voor decentrale overheden

Wij hebben onderzoek gedaan naar het Clean Energy Package, een wetgevingspakket van de Europese Unie om de energietransitie te versnellen.

Mossel
Blog
Een windmolen als mosselkwekerij
Grid Flex Heeten
Concept
Nieuwe marktmodellen: Grid Flex
50 Gradentest (3)
Concept
50-gradentest
50 Gradentest (3)
Concept
50-gradentest
Energie observer.png
Blog
Drijvend laboratorium voor duurzame energie