Datum:30-04-2020
Flexibel energiesysteem

We hebben de ijsberg allang geschampt

‘Iceberg ahead!’ Dat de enige was de waarschuwing die de SS Titanic kreeg in die stille sterrennacht. Met man en macht werd geprobeerd de ijsberg te ontwijken terwijl passagiers rustig werden gehouden. Je zou een vergelijking kunnen trekken tussen de laatste uren van SS Titanic en onze pogingen om een klimaatramp te voorkomen als gevolg van de uitstoot van CO2.

Voorkomen of genezen?

Als we de vergelijking met de Titanic maken, naar welke kant moeten we het stuur eigenlijk trekken en blijven inwoners wel rustig? En is de belangrijkste vraag misschien: hebben we de ijsberg niet al lang geraakt? Zijn we in plaats van de kapitein die een ramp voorkomt niet het orkestje wat speelt om de opvarenden kalm te houden?

Adaptatie, niet mitigatie

We moeten rekening gaan houden met de gevolgen van klimaatverandering in plaats van alleen maar druk bezig te zijn met het voorkomen. Adaptatie dus, niet mitigatie. Nu is het erg lastig om een overstroomde kelder droog te maken als het water er nog met bakken via het kelderraampje instroomt. Dus dat raampje moet dicht. Dat raampje dicht schaar ik onder mitigatie en is zeker niet iets dat ik wil onderschatten. Hoe we omgaan met de kelder is een ander verhaal. Eentje die we nog wel eens vergeten in de energietransitie.

RES, transitievisies op warmte, klimaatakkoord: ze vallen allemaal onder mitigatie, namelijk het proberen te beperken van klimaatverandering. Maar een deel van kwaad is al geschied. CO2 blijft 80 jaar in de lucht. Wat er 40 jaar geleden is uitgestoten toen we nog onze handen op de oren hadden, is nu nog actief.

Dat het klimaat altijd al varieert is een feit. Dat als gevolg van een schommelende temperatuur de zeespiegel stijgt en daalt ook. In de ijstijd lag de zeespiegel zelfs 125 meter lager en kon je min of meer van Noorwegen naar Schotland lopen. Vlak voor een ijstijd steeg de zeespiegel zelfs een stuk. Die 125 meter zijn we op de een of andere manier ook te boven gekomen. Nederland zou er zonder vergaande maatregelen aan de kust ook heel anders uitzien dan dat het nu doet. We zijn dus een adaptief volkje. Mooi!

Adapt or die

Van Darwin tot Mad Men is het adagio steeds geweest: Adapt or die. Dat laatste waren we, ga ik gemakshalve vanuit, nog niet van plan. Nederland is een waterland, zo verkopen we onszelf aan het buitenland. Bijna iedereen kan zwemmen - als je het dan toch over adaptatie hebt - en de deltawerken zijn wereldberoemd. Dat is adaptatie. Maar toen we dat traject startten was de verwachte stijging van de zeespiegel nog maar 40 centimeter. Toch doen we tot nu toe erg weinig met de kennis van nu; dat daar wel eens een nulletje achter kan komen te staan.

Er zijn eigenlijk maar die manieren om om te gaan met een zeespiegelstijging van enkele meters. Op de eerste plaats is dat gewoon ommuren: Fort Holland dus. Dan moeten we wel gelijk de rivieren meenemen, want die kunnen niet meer uitstromen en lopen dus in het binnenland leeg. Als tweede kunnen we meebewegen. We laten het water gecontroleerd komen en passen onze leefomgeving op voorhand al aan. Het toekomstbeeld van de universiteit Wageningen is hier een voorbeeld van. Als derde kunnen we ook wat creatiever omgaan met water en er gebruik van maken. We herschrijven de wetmatigheden van steden en wonen.

Steden op zee

Zittend op een helling in Portinaxt, Ibiza, genietend van de schitterende zonsondergang zag ik elke avond een andere samenstelling van boten voor de kust. Het waren er ook best veel die vlak bij elkaar geclusterd waren. 'Waarom kan je huis eigenlijk geen boot zijn?', vroeg ik me ineens af. Je kunt redelijk gaan en staan waar je wil en wanneer je wil. Ben je het niet meer met de cultuur van het clustertje waar je nu aangemeerd bent eens, dan trossen los en ergens anders heen. Ideaal….toch?

Kortom, waarom bouwen we onze steden niet drijvend in de zee? Als die dan toch stijgt komt er alleen maar minder landoppervlak en dus meer zee. 50 procent van de zeeën is door geen enkele natie geclaimd. Kun je er nog je eigen staat bouwen ook nog. Als we dan toch adaptief zijn, laten we het dan ook gelijk goed doen.

Laten we nou eens, nu er nog tijd is, eens uitzoeken wat we eigenlijk willen. Ervan uitgaande dat het water toch komt. Hoe willen we samenleven, niet alleen overleven. Het is half 12, moeten we het echt 2 voor 12 laten worden?

Meer weten over klimaatadaptie?

Ben je geïnteresseerd in de mogelijkheden en onmogelijkheden die de klimaatverandering met zich meebrengt? Bekijk dan Trendpuls 4. 

Tarnoc1
Blog
Tarnoc: ‘Onze turbineketel maakt duurzame verwarming op korte termijn mogelijk’

Enpuls Challenge winnaar Tarnoc over hun uitvinding: ‘Onze turbineketel maakt duurzame verwarming op korte termijn mogelijk’

Opslag Ijzer
Blog
Lichtpunten in de energietransitie: opslag van energie in ijzer

Een nieuwe kandidaat voor energieopslag: ijzerpoeder. Wordt dat dé batterij van de toekomst? We vertellen erover in de blogserie met lichtpunten; positief nieuws over de energietransitie.

Boer In Veld
Overige
Beregenen op ZON

Wil jij op jouw boerderij je dieselwerktuigen elektrificeren? Enpuls heeft een onderzoek gedaan naar de voordelen. Lees er alles over in onze whitepaper of plan een bezoek aan één van de demo boerderij locaties.

Citybarge Overview 2
Blog
CityBarge: ‘Vervoer je vracht elektrisch via de gracht!’

Nieuw leven voor transport over het water: CityBarge. Een van de drie winnaars van de Enpuls Challenge 2020 vertelt meer over hun innovatieve concept. Dé oplossing voor schonere binnensteden in 2025 ligt in handen van CityBarge en daar gaat Enpuls ze bij helpen.

Vierkant Beeld Flexibiliteit Bnr
Podcast
Podcast: Flexibiliteit, de smeerolie van de energietransitie
Grid Flex Heeten
Concept
Nieuwe marktmodellen: Grid Flex

In Heeten gebeurt het al: lokale opwek, verbruik én opslag van energie. Zo houden we geldstromen binnen de regio en stimuleren we lokale duurzame opwek.

Koe
Podcast
Groen gas is zo gek nog niet
Peakshaving Soltroenergy
Persbericht
Sterke verkleining van aansluiting zonneparken mogelijk met peakshaving

Door pieken in de opwek van zonne-energie op te slaan in een batterij, kan de netaansluiting van een zonnepark met minstens veertig procent verkleind worden. Andersom is het ook mogelijk om meer zonnepanelen op dezelfde aansluiting aan te sluiten – hetgeen leidt tot een veel efficiënter netgebruik. Dat blijkt uit een pilot met dit zogeheten peakshaving, uitgevoerd door Enpuls – onderdeel van Enexis Groep.

Beregenen Op Zon
Blog
Landbouw verduurzamen met elektrisch beregenen

Hoe zorg je ervoor dat het elektriciteitsnet in landelijke gebieden op een zonnige dag niet overbelast raakt door alle zonnestroom die boeren opwekken?

Kippen
Blog
Lichtpunten in de energietransitie: boer kiest eieren voor zijn geld
Parkvanmorgen Vierkant Overview
Blog
Verwondering in het Park van Morgen
Lichtpunten Nieuwbos Li
Blog
Lichtpunten in de energie: stuur klimaatverandering het bos in
Sobolt Heatmap Vierkant
Blog
'Enpuls helpt brug te slaan'

Een interview met de oprichter van Sobolt, Jeroen van Zwieten: ‘Met de hulp van Enpuls kan onze technologische innovatie echt het verschil maken.'

Ileco Header2
Blog
i.Leco: ‘Wij maken energiegebruik persoonlijk’
Grid Flex Heeten
Video
GridFlex Heeten
Park Van Morgen Soundcloud
Podcast
Park van morgen
Bestelbus
Blog
Waarom is de elektrische bestelbus nog niet populair?

Enpuls onderzocht waarom we nog maar zo weinig elektrische bestelbussen zien en identificeerde maar liefst 13 thema’s die de transitie naar duurzaam goederenvervoer belemmeren. Lees meer of download het onderzoeksrapport.

Meter
Video
Een terugblik met Enpuls Challenge winnaar Sobolt