Duurzaam leven wordt luxegoed

‘Duurzaam leven wordt een soort luxegoed’, signaleert Maurijn. ‘Het klinkt heel zwaar, maar we gaan wel die kant op. Subsidies op Tesla’s voor de elite, terwijl er ondertussen een groep ontstaat voor wie de energietransitie te duur wordt.’ Energiearmoede ligt op de loer. Nu al zijn er 650.000 mensen in ons land die moeite hebben om de energierekening te betalen. In 2030 zijn dat er mogelijk al 1,5 miljoen.

De kloof in de praktijk

Gesprekspartners Maurijn en Koen schetsen de kloof in de praktijk. Met je Citroen AX uit 1997 kom je over een tijdje je eigen stad niet meer in, door steeds strengere regelgeving. Ondertussen stijgen voor jou de brandstofprijzen, terwijl de rijkere medemens zorgeloos rondzoeft in zijn elektrische auto. Kun je geen isolatie, zonnepanelen of warmtepomp betalen? Dan stijgt je energierekening. De gasprijs schiet omhoog zodra de winning van Gronings aardgas stopt. Stad en regio dreigen ook nog eens verder uit elkaar te groeien. Want woon je op het platteland, dan kijk je uit op een groeiend woud van windmolens die vooral de stad van stroom voorzien.

Rillend huiswerk maken

Als dat het beeld wordt van de transitie, dan is dat een behoorlijke mismatch met het oorspronkelijke idee van een duurzame samenleving, aldus Maurijn. ‘Ooit is bedacht dat groene energie deelbaar is. Dat sociale idee gaat kraken.’ Koen vult aan: ‘Duurzaamheid voor iedereen moet absoluut het doel zijn maar is wel echt een opgave. In Engeland zitten nu al kinderen uit arme gezinnen rillend van de kou hun huiswerk te maken. Energiearmoede raakt de eigenwaarde van mensen, dat is echt zonde.’

Bewonersinitiatieven

Gelukkig gonst het lokaal van activiteiten. Enpuls ontwikkelde Buurkracht, dat buurtinitiatieven faciliteert en begeleidt. En de VvE-zonnecoach die helpt bij het realiseren van zonnepanelen op appartementen van Vve’s. In Delfshaven, een van de armste postcodegebieden van Rotterdam, is een bewonersinitiatief hard aan de slag met de transitie. Met onder meer een eigen energiecoöperatie, die zich hardmaakt voor zonnepanelen op de daken van scholen.

Wok-challenge

Tijdens een van de buurtbijeenkomsten organiseerde de energiecoöperatie een wok-challenge. Daar maakten bewoners kennis met inductiekoken om te wennen aan het idee om zonder gas te koken. In Utrecht volgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een opleiding tot energiecoach. Zo’n coach doet nuttig werk door gezinnen te adviseren over duurzaam wonen. Maurijn: ‘En het gevolg is ook nog eens daadwerkelijk energiebesparing en dus geldbesparing. Het mes snijdt aan drie kanten.’

Masterplan

Hoe een energietransitie niet moet, weten we in Nederland eigenlijk al sinds de sluiting van de Limburgse kolenmijnen. Destijds schakelden we massaal over op aardgas. Gevolg: werkloosheid in Limburg. ‘En een Limburgse samenleving die compleet ontwricht raakte’, zegt Maurijn. ‘Banen scheppen bleek niet genoeg. De overheid moet niet bepalen, maar de wijken ingaan en luisteren wat mensen willen. Daar is gelukkig steeds meer aandacht voor, bijvoorbeeld bij het aardgasvrij maken van wijken. Het begin is er wel. Maar er is ook een masterplan van de overheid nodig.’

De overheid komt natuurlijk al wel met de nodige klimaatmaatregelen, constateert Koen. ‘Er is alleen nog geen doordacht beleid voor de mensen die we achterlaten in de transitie. Dat moeten de verantwoordelijke ministeries samen met bijvoorbeeld de Vereniging Nederlandse Gemeenten snel gaan opzetten. Het begint met erkenning van het probleem.’ Enpuls en TNO steken hier graag energie in.

Dit artikel is gebaseerd op de podcast serie: Nieuwe energie. 

Schermafbeelding 2020 06 30 Om 09.21.50
Blog
Prognoseatlas geeft waardevolle inzichten over elektrisch vervoer

Hoe weet je als gemeente waar en wanneer de komende jaren oplaadpunten voor elektrisch vervoer nodig zijn? Check de Buurtprognose!

Vrachtwagen op weg
Blog
Vijf trends in duurzaam goederenvervoer
Energiek Nieuws Week 26 Nieuws Week
Blog
Energiek Nieuws Week 26
Overview Winnaars
Persbericht
Winnaars Enpuls Challenge onthuld

De winnaars van de Enpuls Challenge zijn bekend! Tarnoc, een volledig elektrische, enorm efficiënte verwarmingsketel. CityBarge, een uitgekiend transportsysteem voor in de stad met kleine, elektrische boten, kanalen en grachten hergebruiken. En #iLeco, slimme software waarmee buurten en bewoners zoveel mogelijk hun zelf opgewekte #energie kunnen gebruiken.

Persbericht Warmtenet
Persbericht
Nieuwe stap in ontwikkeling duurzaam warmtenet binnenstad Maastricht
Energiek Nieuws Week 24 Nieuws Week
Blog
Energiek Nieuws Week 24
Energiek Nieuws Week 25 Nieuws Week
Blog
Energiek Nieuws Week 25
Header Flexibelladen2
Download
Flexibel laden achter de meter

Onderzoek: Enpuls, Enexis, ElaadNL en Maxem toetsten in een pilot of het mogelijk is om huishoudens met een elektrische auto thuis flexibel te laten laden.

Bestelbus
Blog
Waarom is de elektrische bestelbus nog niet populair?

Enpuls onderzocht waarom we nog maar zo weinig elektrische bestelbussen zien en identificeerde maar liefst 13 thema’s die de transitie naar duurzaam goederenvervoer belemmeren. Lees meer of download het onderzoeksrapport.

Man elektrisch laden
Download
Resultaten onderzoek Slim Laden

Het potentieel van Slim Laden is onderzocht. Effecten van duurzaam en gespreid laden en de kosten/baten zijn in beeld gebracht.

Woningen verduurzamen.jpg
Blog
Woningen verduurzamen? Iedereen kan meedoen!

Duurzaam verwarmen wordt de standaard. Toch is het voor particuliere woningeigenaren nog niet zo gemakkelijk om maatregelen te nemen.

Personenvervoer elektrisch laden
Podcast
Heel Nederland elektrisch
Laden
Download
Charge Management of Vehicles at home

This pilot study examines the role of a home energy management system (HEMS) in communicating a capacity profile from a grid operator to households.

Zon windmolens
Visie
Slim duurzame energie opwekken op land
Slim_laden_brabant.jpg
Visie
Groei elektrische auto’s versnelt

De verkoop van elektrische personenauto’s stijgt veel sneller dan voorspeld. Hoe kunnen we dit het beste organiseren zodat we in 2025 klaar zijn voor meer dan 1 miljoen elektrische auto’s?

warmtenet - 2 buizen plus mensen.jpg
Download
Whitepaper Vaart maken met warmtenetten
Europese vlag
Visie
Clean Energy Package: het belang voor decentrale overheden

Wij hebben onderzoek gedaan naar het Clean Energy Package, een wetgevingspakket van de Europese Unie om de energietransitie te versnellen.

Shutterstock 1695754435
Blog
Vier inzichten & randvoorwaarden voor een succesvol warmtenet