Duurzaam leven wordt luxegoed

‘Duurzaam leven wordt een soort luxegoed’, signaleert Maurijn. ‘Het klinkt heel zwaar, maar we gaan wel die kant op. Subsidies op Tesla’s voor de elite, terwijl er ondertussen een groep ontstaat voor wie de energietransitie te duur wordt.’ Energiearmoede ligt op de loer. Nu al zijn er 650.000 mensen in ons land die moeite hebben om de energierekening te betalen. In 2030 zijn dat er mogelijk al 1,5 miljoen.

De kloof in de praktijk

Gesprekspartners Maurijn en Koen schetsen de kloof in de praktijk. Met je Citroen AX uit 1997 kom je over een tijdje je eigen stad niet meer in, door steeds strengere regelgeving. Ondertussen stijgen voor jou de brandstofprijzen, terwijl de rijkere medemens zorgeloos rondzoeft in zijn elektrische auto. Kun je geen isolatie, zonnepanelen of warmtepomp betalen? Dan stijgt je energierekening. De gasprijs schiet omhoog zodra de winning van Gronings aardgas stopt. Stad en regio dreigen ook nog eens verder uit elkaar te groeien. Want woon je op het platteland, dan kijk je uit op een groeiend woud van windmolens die vooral de stad van stroom voorzien.

Rillend huiswerk maken

Als dat het beeld wordt van de transitie, dan is dat een behoorlijke mismatch met het oorspronkelijke idee van een duurzame samenleving, aldus Maurijn. ‘Ooit is bedacht dat groene energie deelbaar is. Dat sociale idee gaat kraken.’ Koen vult aan: ‘Duurzaamheid voor iedereen moet absoluut het doel zijn maar is wel echt een opgave. In Engeland zitten nu al kinderen uit arme gezinnen rillend van de kou hun huiswerk te maken. Energiearmoede raakt de eigenwaarde van mensen, dat is echt zonde.’

Bewonersinitiatieven

Gelukkig gonst het lokaal van activiteiten. Enpuls ontwikkelde Buurkracht, dat buurtinitiatieven faciliteert en begeleidt. En de VvE-zonnecoach die helpt bij het realiseren van zonnepanelen op appartementen van Vve’s. In Delfshaven, een van de armste postcodegebieden van Rotterdam, is een bewonersinitiatief hard aan de slag met de transitie. Met onder meer een eigen energiecoöperatie, die zich hardmaakt voor zonnepanelen op de daken van scholen.

Wok-challenge

Tijdens een van de buurtbijeenkomsten organiseerde de energiecoöperatie een wok-challenge. Daar maakten bewoners kennis met inductiekoken om te wennen aan het idee om zonder gas te koken. In Utrecht volgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een opleiding tot energiecoach. Zo’n coach doet nuttig werk door gezinnen te adviseren over duurzaam wonen. Maurijn: ‘En het gevolg is ook nog eens daadwerkelijk energiebesparing en dus geldbesparing. Het mes snijdt aan drie kanten.’

Masterplan

Hoe een energietransitie niet moet, weten we in Nederland eigenlijk al sinds de sluiting van de Limburgse kolenmijnen. Destijds schakelden we massaal over op aardgas. Gevolg: werkloosheid in Limburg. ‘En een Limburgse samenleving die compleet ontwricht raakte’, zegt Maurijn. ‘Banen scheppen bleek niet genoeg. De overheid moet niet bepalen, maar de wijken ingaan en luisteren wat mensen willen. Daar is gelukkig steeds meer aandacht voor, bijvoorbeeld bij het aardgasvrij maken van wijken. Het begin is er wel. Maar er is ook een masterplan van de overheid nodig.’

De overheid komt natuurlijk al wel met de nodige klimaatmaatregelen, constateert Koen. ‘Er is alleen nog geen doordacht beleid voor de mensen die we achterlaten in de transitie. Dat moeten de verantwoordelijke ministeries samen met bijvoorbeeld de Vereniging Nederlandse Gemeenten snel gaan opzetten. Het begint met erkenning van het probleem.’ Enpuls en TNO steken hier graag energie in.

Dit artikel is gebaseerd op de podcast serie: Nieuwe energie. 

Slimme wijken presentatie
Persbericht
Enpuls helpt gemeenten met maatregelpakketten voor verduurzaming van wijken

Enpuls heeft in samenwerking met voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal een praktisch proces en ondersteunende middelen ontwikkeld voor een collectieve wijkaanpak: de Slimme Wijken Aanpak. Daarin staat een stap-voor-stap benadering met isolatiemaatregelen centraal. De Slimme Wijken Aanpak wordt kosteloos aangeboden aan gemeenten en hun energieloketten.

Aansluiten Bij De Belevingswereld Van Particuliere Woningeigenaren
Blog
‘We moeten beter aansluiten bij de belevingswereld van particuliere woningeigenaren’

Om de klimaatdoelen te halen, is iedereen nodig. Van lokale overheden en grote bedrijven tot particuliere woningeigenaren. Voor die laatste groep blijkt verduurzaming alleen vaak onvoldoende drijfveer om daadwerkelijk tot actie over te gaan. Om hen meer bij de energietransitie te betrekken, ontwikkelde Enpuls een inspiratieplaat.

Shutterstock 1366579751
Visie
Een succesvolle start met collectieve wijkaanpak

In 2050 moet Nederland aardgasvrij zijn. De gemeenten staan voor een grote opgave om wijkgericht en planmatig te verduurzamen. Maar waar begin je?

Samenwerkingen warmtepomp
Visie
Onze visie in de praktijk

Enpuls zet zich in om de grootschalige toepassing van hybride warmtepompen mogelijk te maken op de juiste plek en de juiste manier. Bekijk onze samenwerkingen.

Overleg Slimme Wijken Aanpak
Blog
Maak een succesvolle start met de slimme wijken aanpak in jouw gemeente

Hoe maak je een vliegende start met de warmtetransitie in jouw gemeente? In welke wijken zit de meeste potentie rondom energiebesparing en duurzaamheid? En hoe krijg je hier groepen woningeigenaren sneller in beweging, zodat je klimaatafspraken uiteindelijk kunt waarmaken?

Poster Slimme Wijken Aanpak
Visie

Woonplan Ontdekkingstocht
Blog
Woonplan: de ontdekkingstocht naar een gebruiksvriendelijke tool

Onze conceptontwikkelaars spraken met tientallen bewoners om te achterhalen hoe ze precies keuzes maken bij woningverbetering. De ontwikkeling van Woonplan was een ware ontdekkingstocht, vertellen ze in dit blog.

Tarnoc Enpuls Challenge
Blog
Tarnoc: Dankzij Enpuls weten we wat woningcorporaties willen

De turbineketel van Tarnoc brengt duurzame verwarming rap dichterbij. Een half jaar geleden won Tarnoc de Enpuls Challenge. Tijd voor een follow-up!

Poster Slimme Wijken Aanpak
Download
Slimme Wijken Aanpak voor gemeenten

De gemeenten staan voor een grote opgave om wijkgericht te verduurzamen. Enpuls ontwikkelde daarom een praktisch proces onder de naam Slimme Wijken Aanpak. Lees de brochure.

Duurzaam Wonen
Visie
Naar een duurzame woning

Een duurzame woning moet niet alleen vanzelfsprekend zijn, maar het moet ook persoonlijker, makkelijker en sneller kunnen.

Een Circulaire Energietransitie Van De Gebouwde Omgeving
Overige
Een circulaire energietransitie van de gebouwde omgeving
Warmtepompp
Visie
Hybride warmtepomp als alternatief voor aardgas
Huis met energielabel
Visie
Energiebesparing als startpunt van de transitie
A1 Poster Duurzaamverwarmen Drukwerk Pdf
Persbericht
Keuzehulp Duurzaam Verwarmen
Wijk
Blog
Slimme Wijken Aanpak helpt gemeenten in ambitie naar aardgasvrij wonen

De komende 10 jaar moeten zeker 1,5 miljoen huizen in Nederland worden klaargestoomd voor een toekomst zonder aardgas. Aan gemeenten de taak om die enorme opdracht te regisseren. Enpuls helpt een handje mee, met de lancering van de nieuwe Slimme Wijken Aanpak.

Artikel Energiewerkplaats Li
Blog
Sociale innovatie in energie: de uitdagingen
Woonwijk
Blog
Hybride warmtepomp: dé sleutel om de energietransitie op gang te brengen
778108306
Blog
Eerste gemeenten aan de slag met Slimme Wijken Aanpak