Datum:29-04-2020
Flexibel energiesysteem

Een idyllische omgeving in vuur en vlam

Vol verwachting was ik onderweg naar de Australische oostkust waar ik mijn vrienden zou treffen voor een week samen aan zee. Een week in het Ben Boyd National Park, samen in het vakantiehuis dat al decennia in hun familie was. Een week vissen, mosselen zoeken, barbecueën, bijpraten, wandelen en surfen. Het was mijn vierde keer daar en ik was van die plek gaan houden.

Wonboyn, een dorpje van niets. Als je de verharde weg verlaat is het een uur crossen over een paadje dat meer lijkt op een opgedroogde rivierbedding dan op een openbare weg. De eerste keer dat ik ernaartoe reed hoorde ik alles in mijn auto rammelen. De omgeving is idyllisch. Onderweg zie je wallaby’s wegspringen en papegaaien langs je heen scheren. Je rijdt langs de holen waar ‘s nachts wombats uitkomen en door het woud waar talloze vogelgeluiden weerkaatsen tegen de bomen. Met de ene boom nog imposanter dan de ander. En dan ineens verschijnt de baai met daarachter de oceaan. En zeven huisjes op een rij. Dat is Wonboyn.

Omsingeld door vuur

Het was de ochtend van oudejaarsdag 2019. Ik stond op het punt om van Adelaide naar de Australische oostkust te vliegen totdat ik een berichtje kreeg van een vriend die ik in Wonboyn zou treffen. Ik moest maar niet komen omdat hij en zijn gezin Wonboyn net in allerijl waren ontvlucht. Ze hadden wat eten meegegrist en waren in de auto gesprongen. De bosbranden, die in andere delen van het land al woedden, waren razendsnel opgerukt en hadden nu het hele zuidoosten van Australië in hun greep. Omsingeld door het vuur zaten ze in een dorp twee uur verderop. Ze waren veilig, maar een vakantie zat er niet in. Even ademhalen.

Drie dagen later zaten ik in Melbourne bij hen thuis op de bank. De brandweer had gezorgd voor een ontsnappingsroute waardoor ze via een flinke omweg thuis waren gekomen. Het was het begin van een week je adem inhouden. In onzekerheid wachten op de toekomst van het huisje, waar ze al decennia vakanties met hun families doorbrachten. Op televisiebeelden zagen we met afschuw hoe de natuurgebieden werden verwoest.

Wachten in afgrijzen

Het werd een week van stilstand, horror, wanhoop en verdriet. Van wachten in afgrijzen. Ook Melbourne, honderden kilometers van Wonboyn, rook inmiddels naar smeulend hout. Het zicht werd in de stad met de dag beperkter.

Op televisie zagen we verkoolde bomen, verbrande koala’s en oranje luchten. Met hele dorpen op het strand, het vuur ontvlucht. We werden er niet gelukkiger van. Ik merkte dat we ons ergens aan vast wilden klampen, ergens hoop uit wilden halen. En dat we dat richtten op het huis. We hadden elke app geïnstalleerd die ook maar iets zei over de bosbranden en Wonboyn. We luisterden elke avond online naar de lokale radiozender van Zuidoost-Australië. We appten met lokale bewoners die achter waren gebleven. Een bewoner had nog  screenshots gemaakt van een webcam in Wonboyn die het nog deed. We zagen een vuurzee .

Het nieuws hielp niet echt. Het zaaide twijfel en hoop. Zou de windrichting draaien? Zou het stoppen voor de baai? Misschien ging het wel regenen. Kortom: zou Wonboyn overleven?

Onderdeel van het ecosysteem

We wisten dat bosbranden bij eucalyptusbossen horen. Het is onderdeel van het ecosysteem. De bast en bladeren van eucalyptusbomen zijn erg brandbaar en moedigen vuur juist aan. Zo kan eenmaal in de zoveel jaren een lokale brand de bosbodem opruimen en ruimte maken voor de zaden van deze majestueuze bomen. We kenden deze cyclus. Maar in het wachten stelden we ons de vraag: waren we op die verwoesting wel voorbereid? En waarom eigenlijk niet? Of niet genoeg?

Het wachten duurde dagen. We gingen voor afleiding naar het strand en de bioscoop. We maakten relativerende opmerkingen. We maakten plannen voor wederopbouw. We raakten in paniek. We zochten grip en vonden dat bij elkaar.

We hebben dit zelf veroorzaakt

De grootsheid van de branden was indrukwekkend. Australië was wel gewend aan bosbranden, het hoort nu eenmaal bij de Australische natuur. Maar de omvang van deze branden was ongekend. Het was overweldigend en de vraag kwam snel op: hoe kwam dit? Het besef kwam snel dat we dit als mensen zelf hadden veroorzaakt.

Dat klimaatverandering niet alleen een wetenschappelijke term is, maar een harde realiteit. Dat hogere temperaturen in Australië de kans op meer en heftigere bosbranden vergroten. We zagen een wereld verbranden in het vuur dat we zelf hadden aangestoken. Met onze vluchten, onze auto’s en onze industrieën.

Australië en de wereld hadden een nieuwe werkelijkheid gezien. Klimaatverandering is realiteit. Hoe gaan we ons aanpassen? In Australië werden plannen gemaakt voor na de branden. Afgelegen huizen zouden zelfvoorzienend moeten worden, voor het geval ze omsingeld zouden raken door bosbranden. Huizen zouden zelf branden moeten kunnen blussen.

Veel huizen hebben, net als Wonboyn, een enorme watertank. Voor de droge periodes, en omdat er nu eenmaal geen waternet is. Waarom gingen er eigenlijk bij een brand geen sprinklers af die het hele huis besproeien met water uit deze tanken? Waarom had niet ieder huis een luchtdichte kelder waarin je zou kunnen schuilen als een bosbrand overtrekt, met zuurstofflessen om het vol te houden?

Veel meer samen

Een andere groep Australiërs had meer hoop  in de kracht van de gemeenschap dan in het vernuft van de techniek en riep op tot samenwerking. Meer georganiseerde brandweer en lokale hulpdiensten. Australië was daar al goed in, maar wilde daar nog beter in worden. Dorpen moesten zich meer verenigen, grotere voorraden aanleggen en deze vooral delen. Inwoners konden elkaar voorlichten over brandveiligheid, EHBO en bosbeheer. Nummers werden uitgewisseld en Facebookgroepen opgericht. Verre buren, want je woont in de outback al snel ver uit elkaar, zou betere vrienden moeten worden. Alleen samen zou Australië deze nieuwe wereld aankunnen.

De dagen verstreken. Met ingehouden adem. Dinsdagochtend vroeg stapte ik uit mijn bed de woonkamer in. Er was nieuws over Wonboyn. Het vuur was door het gebied heengetrokken en Wonboyn had het doorstaan. Inmiddels waren we experts op het gebied van bosbranden geworden en wisten we dat het heetst van een vuurfront maar een paar minuten duurde. Dat huizen konden overleven. Achtergebleven buren hadden de huizen met man en macht verdedigd. We haalden dankbaar opgelucht adem. En beseften dat dit pas het begin was van een nieuwe werkelijkheid.

Tractor In Veld
Concept
Beregenen Op Zon

Het concept: boeren dragen bij aan energietransitie. Beregenen Op Zon stimuleert het gebruik van een technische toepassing waarmee boeren zelf opgewekte zonne-energie direct kunnen gebruiken voor de installatie om het land mee te beregenen.

Ileco Header2
Blog
i.Leco: ‘Wij maken energiegebruik persoonlijk’

Enpuls Challenge winnaar i.Leco brengt het delen van duurzame energie een stapje dichterbij. Met slimme software stemmen ze vraag en aanbod van zelf opgewekte zonnestroom op elkaar af. ‘Voor de energietransitie hebben we ‘smart’ oplossingen nodig!’

Zon windmolens
Visie
Slim duurzame energie opwekken op land

Hoe houden we de maatschappelijke kosten zo laag mogelijk, zodat we in 2030 vier keer zoveel duurzame stroom kunnen opwekken als nu?

Tarnoc1
Blog
Tarnoc: ‘Onze turbineketel maakt duurzame verwarming op korte termijn mogelijk’

Enpuls Challenge winnaar Tarnoc over hun uitvinding: ‘Onze turbineketel maakt duurzame verwarming op korte termijn mogelijk’

171006 2880
Persbericht
Kosten-batenanalyse: zonnepanelen op bedrijfsdaken zijn beter dan op landbouwgrond in 2020.

Ontwikkelaars van zonneprojecten moeten meer gestimuleerd worden om zonnepanelen op bedrijfsdaken te leggen, in plaats van op landbouwgrond. Zonnepanelen op bedrijfsdaken zijn in 2020 vanuit maatschappelijk oogpunt namelijk wenselijker dan panelen op landbouwgrond. Dat blijkt uit een vergelijkend onderzoek van Berenschot en Kalavasta in opdracht van Enpuls, onderdeel van Enexis Groep.

Schermafbeelding 2020 06 30 Om 09.21.50
Blog
Prognoseatlas geeft waardevolle inzichten over elektrisch vervoer

Hoe weet je als gemeente waar en wanneer de komende jaren oplaadpunten voor elektrisch vervoer nodig zijn? Check de Buurtprognose!

Waterstof windmolen op zee
Blog
Waterstof. Heilige graal of overschat verhaal?

Is waterstof hét duurzame CO2-vrije alternatief voor fossiele grondstoffen en energiebronnen?

Vierkant Beeld Flexibiliteit Bnr
Podcast
Hoe manage je de toenemende energievraag?
Citybarge Overview 2
Blog
CityBarge: ‘Vervoer je vracht elektrisch via de gracht!’

Nieuw leven voor transport over het water: CityBarge. Een van de drie winnaars van de Enpuls Challenge 2020 vertelt meer over hun innovatieve concept. Dé oplossing voor schonere binnensteden in 2025 ligt in handen van CityBarge en daar gaat Enpuls ze bij helpen.

Groen Gas
Visie
Groen gas: noodzakelijke energiedrager in de transitie

Wij zien groen gas als een zeer waardevolle en noodzakelijke energiedrager in de transitie naar een volledig duurzaam energiesysteem.

Boer In Veld
Overige
Beregenen op ZON

Wil jij op jouw boerderij je dieselwerktuigen elektrificeren? Enpuls heeft een onderzoek gedaan naar de voordelen. Lees er alles over in onze whitepaper of plan een bezoek aan één van de demo boerderij locaties.

Europese vlag
Visie
Clean Energy Package: het belang voor decentrale overheden

Wij hebben onderzoek gedaan naar het Clean Energy Package, een wetgevingspakket van de Europese Unie om de energietransitie te versnellen.

Waterdruppel
Visie
Onze visie op waterstof

We zien veel kansen om waterstof als energiedrager te gebruiken. Maar de vraag is hoe toepasbaar waterstof al is.

Mossel
Blog
Een windmolen als mosselkwekerij
Energie observer.png
Video
Experimenteren met nieuwe energie op zee
Energie observer.png
Blog
Drijvend laboratorium voor duurzame energie
Grid Flex Heeten
Concept
Nieuwe marktmodellen: Grid Flex
Wijkie E Earn
Concept
Wijkie en EARN-E