Datum:29-04-2020
Flexibel energiesysteem

De energietransitie is ook een ruimtelijke opgave

“Je bent de eerste uit de energiesector die ons benadert voor dit project” vertelt landschapsarchitect Michaël van Buuren die meewerkte aan Nederland in 2120. Het geeft aan dat we vaak te weinig over grenzen van ons eigen expertisegebied kijken.

Van Buuren: “Al decennia hebben we in Nederland de mentaliteit: niet lullen maar poetsen. We willen problemen oplossen. Alleen daar mist vaak samenhang en een duidelijke stip op de horizon. Alle uitdagingen die er nu liggen - de energietransitie, aanpassing aan de stijgende zeespiegel en droogte, onvermijdelijke verduurzaming van landbouw  - moeten we meer in relatie met elkaar zien. Nu ligt in de energietransitie de focus vooral op technische haalbaarheid terwijl de energietransitie óók een ruimtelijke opgave is.

Minder land, meer zee

“Kijk maar naar die weerstand van burgers rondom het plaatsen van windmolens vlakbij hun huizen. Die ruimtelijke inrichting gaat in de toekomst door een grotere kans op overstromingen alleen maar meer knellen. We moeten het met minder land en meer zee gaan doen.”

“Een grote openbaring tijdens dit project was voor mij dat Nederland veel meer zee heeft dan land”, vervolgt Van Buuren. En die zee leent zich uitstekend voor de productie van duurzame energie.

Het team van onderzoekers schetsten een kaart van Nederland in 2120. Daarop is Nederland veel groener, wordt de zee beter benut, zijn steden naar het Oosten verhuisd, heeft Nederland circulaire landbouw en is meer ruimte voor bos en moeras. Bekijk hier de volledige kaart. Bron: WUR (toestemming WUR)

Mosselen op windmolens

In de toekomstvisie zijn er in 2120 vooral wind- en zonneparken op zee, waar mens en natuur het minst gestoord worden. Op de fundamenten van oude olie- en gaswinningsplatformen worden drijvende eilanden ontwikkeld voor de opslag van waterstof en CO2. Bij de windmolenparken worden mosselen, platte oesters en zeewier gekweekt.

“Zo proberen we te verbinden”, vertelt Van Buuren. “Die molens zijn een fantastische ondergrond voor het op een ecologische manier kweken van eiwitten op zee. Dat draagt ook direct bij aan de biodiversiteit en zorgt ervoor dat we minder vlees zullen gaan eten. Zo nemen we met de energietransitie ook verduurzaming van voedselvoorziening mee.”

Zo zou de Noordzee er in 2120 uit kunnen zien. Bron: WUR

Natuur als input voor technologie

De natuur moet leidend worden in toekomstplannen, vindt Van Buuren. “Als we ons alleen op technologie richten, krijg je de boemerang op een gegeven moment terug. In de natuur zit ook veel input voor technologie. Denk aan de start-up Plant-e die bezig is om rechtstreeks energie te winnen uit plantenwortels. Misschien zijn er over 100 jaar helemaal geen zonnecellen meer nodig.

Andere toekomst

Van Buuren: Want één ding is zeker: Nederland ziet er over 2120 niet uit zoals op dit plaatje. “Dit is het beeld dat we nú hebben van hoe het zou kunnen zijn. Als je terugkijkt naar toekomstvoorspellingen, leggen we de gedachten van dát moment vast en niet wat echt realistisch is in de toekomst.”

Nederland in 2120 is dan ook eigenlijk een oproep aan allerhande stakeholders, óók die uit de energietransitie: proef eens van elkaars expertise, praat erover, leg je eigen puzzel eens naast die van een ander. En probeer die enorme complexiteit van al die uitdagingen waar we voor staan te reduceren tot iets werkbaars.

Zon windmolens
Visie
Slim duurzame energie opwekken op land

Hoe houden we de maatschappelijke kosten zo laag mogelijk, zodat we in 2030 vier keer zoveel duurzame stroom kunnen opwekken als nu?

Europese vlag
Visie
Clean Energy Package: het belang voor decentrale overheden

Wij hebben onderzoek gedaan naar het Clean Energy Package, een wetgevingspakket van de Europese Unie om de energietransitie te versnellen.

Beregenen Op Zon
Blog
Landbouw verduurzamen met elektrisch beregenen

Hoe zorg je ervoor dat het elektriciteitsnet in landelijke gebieden op een zonnige dag niet overbelast raakt door alle zonnestroom die boeren opwekken?

Boer In Veld
Concept
Beregenen op ZON

Wil jij jouw op boerderij je dieselwerktuigen electrificeren? Enpuls heeft een onderzoek gedaan naar de voordelen. Lees er alles over in onze whitepaper of plan een bezoek aan één van de demo boerderij locaties.

Header Nieuws
Blog
Energiek Nieuws Week #21
Waterstof.jpg
Download
Onderzoek opwek groene waterstof
Waterstof windmolen op zee
Blog
Waterstof. Heilige graal of overschat verhaal?

Is waterstof hét duurzame CO2-vrije alternatief voor fossiele grondstoffen en energiebronnen?

Vierkant Beeld Flexibiliteit Bnr
Podcast
Hoe manage je de toenemende energievraag?
Waterdruppel
Visie
Onze visie op waterstof

We zien veel kansen om waterstof als energiedrager te gebruiken. Maar de vraag is hoe toepasbaar waterstof al is.

Groen Gas
Visie
Groen gas: noodzakelijke energiedrager in de transitie

Wij zien groen gas als een zeer waardevolle en noodzakelijke energiedrager in de transitie naar een volledig duurzaam energiesysteem.

Energie observer.png
Blog
Drijvend laboratorium voor duurzame energie

De Energy Observer is een varend laboratorium voor duurzame energie. Een schip van én voor de toekomst.

Grid Flex Heeten
Concept
Nieuwe marktmodellen: Grid Flex

In Heeten gebeurt het al: lokale opwek, verbruik én opslag van energie. Zo houden we geldstromen binnen de regio en stimuleren we lokale duurzame opwek.

Strand
Blog
Kunnen we nog om klimaatveranderingen heen?

Moeten we niet eens rekening gaan houden met de gevolgen van klimaatverandering in plaats van alleen maar druk bezig te zijn met het voorkomen? Leon Piepers vindt van wel.

Waterstof windmolen op zee
Podcast
Waterstof: heilige graal of hype
Energie observer.png
Video
Experimenteren met nieuwe energie op zee
Header Nieuws
Blog
Energiek Nieuws Week #19
Header Nieuws
Blog
Energiek Nieuws Week #20
Waterstof.jpg
Video
Hoe haalbaar is het nu om groene waterstof te maken?