De energietransitie is ook een ruimtelijke opgave

“Je bent de eerste uit de energiesector die ons benadert voor dit project” vertelt landschapsarchitect Michaël van Buuren die meewerkte aan Nederland in 2120. Het geeft aan dat we vaak te weinig over grenzen van ons eigen expertisegebied kijken.

Van Buuren: “Al decennia hebben we in Nederland de mentaliteit: niet lullen maar poetsen. We willen problemen oplossen. Alleen daar mist vaak samenhang en een duidelijke stip op de horizon. Alle uitdagingen die er nu liggen - de energietransitie, aanpassing aan de stijgende zeespiegel en droogte, onvermijdelijke verduurzaming van landbouw  - moeten we meer in relatie met elkaar zien. Nu ligt in de energietransitie de focus vooral op technische haalbaarheid terwijl de energietransitie óók een ruimtelijke opgave is.

Minder land, meer zee

“Kijk maar naar die weerstand van burgers rondom het plaatsen van windmolens vlakbij hun huizen. Die ruimtelijke inrichting gaat in de toekomst door een grotere kans op overstromingen alleen maar meer knellen. We moeten het met minder land en meer zee gaan doen.”

“Een grote openbaring tijdens dit project was voor mij dat Nederland veel meer zee heeft dan land”, vervolgt Van Buuren. En die zee leent zich uitstekend voor de productie van duurzame energie.

Het team van onderzoekers schetsten een kaart van Nederland in 2120. Daarop is Nederland veel groener, wordt de zee beter benut, zijn steden naar het Oosten verhuisd, heeft Nederland circulaire landbouw en is meer ruimte voor bos en moeras. Bekijk hier de volledige kaart. Bron: WUR (toestemming WUR)

Mosselen op windmolens

In de toekomstvisie zijn er in 2120 vooral wind- en zonneparken op zee, waar mens en natuur het minst gestoord worden. Op de fundamenten van oude olie- en gaswinningsplatformen worden drijvende eilanden ontwikkeld voor de opslag van waterstof en CO2. Bij de windmolenparken worden mosselen, platte oesters en zeewier gekweekt.

“Zo proberen we te verbinden”, vertelt Van Buuren. “Die molens zijn een fantastische ondergrond voor het op een ecologische manier kweken van eiwitten op zee. Dat draagt ook direct bij aan de biodiversiteit en zorgt ervoor dat we minder vlees zullen gaan eten. Zo nemen we met de energietransitie ook verduurzaming van voedselvoorziening mee.”

Zo zou de Noordzee er in 2120 uit kunnen zien. Bron: WUR

Natuur als input voor technologie

De natuur moet leidend worden in toekomstplannen, vindt Van Buuren. “Als we ons alleen op technologie richten, krijg je de boemerang op een gegeven moment terug. In de natuur zit ook veel input voor technologie. Denk aan de start-up Plant-e die bezig is om rechtstreeks energie te winnen uit plantenwortels. Misschien zijn er over 100 jaar helemaal geen zonnecellen meer nodig.

Andere toekomst

Van Buuren: Want één ding is zeker: Nederland ziet er over 2120 niet uit zoals op dit plaatje. “Dit is het beeld dat we nú hebben van hoe het zou kunnen zijn. Als je terugkijkt naar toekomstvoorspellingen, leggen we de gedachten van dát moment vast en niet wat echt realistisch is in de toekomst.”

Nederland in 2120 is dan ook eigenlijk een oproep aan allerhande stakeholders, óók die uit de energietransitie: proef eens van elkaars expertise, praat erover, leg je eigen puzzel eens naast die van een ander. En probeer die enorme complexiteit van al die uitdagingen waar we voor staan te reduceren tot iets werkbaars.

171006 2870
Podcast
Wind en zon in de Regionale Energiestrategie
Zon windmolens
Persbericht
Neem maatschappelijke waarde wind- en zonneprojecten mee in de Regionale Energiestrategie

Windprojecten zijn op basis van maatschappelijke kosten en baten wenselijker dan zonneprojecten. Dat blijkt uit een nieuw vergelijkend onderzoek van Berenschot en Kalavasta in opdracht van Enpuls. Toch wordt in de Regionale Energiestrategieën flink ingezet op zonneprojecten. Om te zorgen voor een haalbare en betaalbare energietransitie, bepleit Enpuls dat de energieregio’s zoeken naar de juiste balans tussen wind en zon.

Windmolens zonsondergang
Webinar
Webinar: maatschappelijke kosten/baten zon en wind op land

Windprojecten zijn op basis van maatschappelijke kosten en baten wenselijker dan zonneprojecten. Dat blijkt uit een nieuw vergelijkend onderzoek van Berenschot en Kalavasta in opdracht van Enpuls. Samen met Kalavasta en Berenschot organiseert Enpuls de webinar: Maatschappelijke kosten/baten zon en wind op land. Hierin bespreken we uitgebreid het onderzoek en we bespreken wat de uitkomsten betekenen voor beleid en de regionale energiestrategieën.

Tractor In Veld
Concept
Beregenen Op Zon

Het concept: boeren dragen bij aan energietransitie. Beregenen Op Zon stimuleert het gebruik van een technische toepassing waarmee boeren zelf opgewekte zonne-energie direct kunnen gebruiken voor de installatie om het land mee te beregenen.

Zon windmolens
Visie
Slim duurzame energie opwekken op land

Hoe houden we de maatschappelijke kosten zo laag mogelijk, zodat we in 2030 vier keer zoveel duurzame stroom kunnen opwekken als nu?

Windmolens zonsondergang
Podcast
De toekomst wordt... zon en wind
Beregenen Op Zon
Blog
Landbouw verduurzamen met elektrisch beregenen

Hoe zorg je ervoor dat het elektriciteitsnet in landelijke gebieden op een zonnige dag niet overbelast raakt door alle zonnestroom die boeren opwekken?

Opslag Ijzer
Blog
Lichtpunten in de energietransitie: opslag van energie in ijzer

Een nieuwe kandidaat voor energieopslag: ijzerpoeder. Wordt dat dé batterij van de toekomst? We vertellen erover in de blogserie met lichtpunten; positief nieuws over de energietransitie.

Grid Flex Heeten
Concept
Nieuwe marktmodellen: Grid Flex
Koe
Podcast
Groen gas is zo gek nog niet
Ileco Header2
Blog
i.Leco: ‘Wij maken energiegebruik persoonlijk’

Enpuls Challenge winnaar i.Leco brengt het delen van duurzame energie een stapje dichterbij. Met slimme software stemmen ze vraag en aanbod van zelf opgewekte zonnestroom op elkaar af. ‘Voor de energietransitie hebben we ‘smart’ oplossingen nodig!’

Vierkant Beeld Flexibiliteit Bnr
Podcast
Podcast: Flexibiliteit, de smeerolie van de energietransitie
Ileco Zonnepanelen
Blog
Zelf opgewekte zonne-energie direct delen
Boer In Veld
Overige
Beregenen op ZON

Wil jij op jouw boerderij je dieselwerktuigen elektrificeren? Enpuls heeft een onderzoek gedaan naar de voordelen. Lees er alles over in onze whitepaper of plan een bezoek aan één van de demo boerderij locaties.

Grid Flex Heeten
Video
GridFlex Heeten
Peakshaving Soltroenergy
Persbericht
Sterke verkleining van aansluiting zonneparken mogelijk met peakshaving
Waterstof.jpg
Download
Onderzoek opwek groene waterstof
Arash Aazami.PNG
Video
De 'internet of energy' komt eraan!