Provinciepilot

Felix en Lars geven workshops en worden in die hoedanigheid ingehuurd door de provincie Noord-Brabant en Enpuls. Het programma Sociale Innovatie doet werkenderwijs ervaring op over manieren om Brabanders te betrekken bij de energietransitie. Een van de werkgroepen gaat over het in slimme stappen verduurzamen van woningen op basis van integrale plannen, en hier komen de heren in beeld met hun workshop ‘Thuis energie besparen doe je zo’. “Onder de deelnemers van de workshop zoeken we pilot-deelnemers. De 5 meest voorkomende woningen in Brabant pakken we vervolgens als voorbeeld aan, om daarna met 5 gemeenten de 5 meest voorkomende woningtypes te veranderen”, aldus Lars. “De eerste ervaringen? Die zijn hartstikke goed en leerzaam!”

Hoe krijg je ze zover?

Want een comfortabele, gezonde, betaalbare, duurzame en veilige woning? Met de juiste isolatie en ventilatie en goed materiaalgebruik in dak, ramen, gevel en vloer? Zonder gas, kieren en loden drinkwaterleidingen? Daar zeggen we nogal wat tegelijk. Om bewoners bewust te maken van mogelijke en logische stappen om uiteindelijk tot die toekomstbestendige woning te komen, ontwikkelden Lars en Felix het Slimme Stappen Plan, later omgedoopt tot de 80-60-40 graden aanpak. “Als je mensen te veel opties geeft, blijkt het te complex. Ons stappenplan helpt overzicht creëren in de warboel. Het is geen door ons bedacht ideaalplaatje, maar een modelmatige weergave van hoe wij het als energieadviseurs zien gebeuren bij burgers zoals jij en ik”, legt Felix uit. “Plannen die we samen met bewoners opstellen, hebben in 80% van de gevallen namelijk dezelfde volgorde. We hebben dit in een schema gezet en toegepast bij mensen thuis. En wat blijkt? Het geeft 90% van de bewoners de houvast die nodig is om de nodige stappen te gaan zetten.”

De vijf pijlers

Het begint met de basis, die breder is dan duurzaamheid alleen. De aspecten gezondheid, comfort, betaalbaarheid en veiligheid spelen minstens zo’n grote rol. “Bovendien is voor ieder gezinslid iets anders het belangrijkst”, zegt Lars. “Misschien zit de man des huizes vooral op het betaalbaarheidsvraagstuk, terwijl de puberdochter het gewoon lekker warm wil hebben en de vrouw zich drukker maakt over de gezondheid van alle gezinsleden. Bij onze aanpak beginnen we dan ook altijd met een goede nulmeting op alle vijf de fronten. We hebben het immers over woonwensen van echte mensen. Niet onbelangrijk om deze inzichtelijk te krijgen, wil je gemeentelijke plannen van de grond krijgen.”

Van 80 via 60 naar 40 graden

“Na de analyse van bovenstaande vijf pijlers, kijken we naar de ventilatie en gaan we op kierenjacht. En ja, dat doen we anders dan 40 jaar geleden toen we in Nederland nog een nationale kierenjacht hadden. Destijds hadden ze namelijk nog niet bedacht dat dichte kieren tot slechte ventilatie en dus een ongezond woonklimaat leidden. Wij doen het anders en pakken het oplossen van het ventilatieprobleem mee.

Voor het verwarmen van een gemiddelde, nog niet verduurzaamde woning heb je water van 80 graden Celsius nodig op een koude winterdag. Na het realiseren van hoogrendementventilatie (dus met warmteterugwinning) en kierdichting ga je van 80 naar 60 graden en bereik je zo’n 30% besparing op de energierekening. Tuurlijk, een goed ventilatiesysteem kost geld. Afhankelijk van je situatie en wensen variëren de kosten tussen de 4000 en 8000 euro. En de terugverdientijd is best lang. Toch zien we dat mensen bereid zijn tot zulke investeringen, omdat we het in een breder kader van comfort en gezondheid zetten en het in de toekomst tot voordeel leidt.

Bij de vervolgstap naar 40 graden komen er nog meer zaken om de hoek kijken. Denk aan een goed geïsoleerd dak, ramen, gevel en vloer om precies te zijn. Deze stap maken weinig mensen zomaar in één keer. Logisch! We kijken altijd eerst of iemand nog plannen heeft voor een uitbouw, dakkapel of nieuwe vloer. Wanneer dat zo is, is dát het moment om het breed aan te pakken. Maar ben je bijvoorbeeld hoogzwanger? Of studeren allebei je kinderen binnen twee jaar af? Dan kun je beter even wachten met het dak vervangen. Iedereen moet het doen op een moment dat het uitkomt en de puzzel in elkaar past. Ben je eenmaal in staat je woning met 40 graden te verwarmen, dan maakt het niet veel uit of je verwarmt met een warmtepomp, biogas of een warmtenet.

Veel mensen zijn onzeker over de vorm van verwarmen. Is die warmtepomp heilig? Is groen gas ook slecht? Wij adviseren ze vaak eerst te testen met hun gasketel, die op dat moment al efficiënter draait. Misschien kun je over 20 jaar wel biogas gaan gebruiken, waar we nu nog niet zo veel van hebben. Of je maakt een jaar later de stap naar een warmtepomp. Belangrijk is dat je op basis van bewezen meetresultaten de juiste vorm van verwarming kiest voor jouw situatie. Bovendien kunnen we veel berekenen, maar wat is er mooier dan in de praktijk vaststellen dat je woning klaar is? Aanpakken die woning dus!”

Denk na nu het mág, niet pas straks als het móet

Maak een plan, doe het stap voor stap en kies jouw logische moment. Dát is de belangrijkste boodschap wat de heren betreft. “Als het gasnet eruit gaat, hebben we nog zeven jaar de tijd om over te stappen. Maar waarom zou je de dwingende aspecten - die vast en zeker gaan komen - afwachten? Wij helpen mensen alvast na te denken en vooruit te kijken, nu ze de situatie nog in eigen hand hebben en hun ideale moment nog kunnen kiezen. Als je geen plan hebt, word je straks ingehaald door de werkelijkheid!

Door onze ideeën uit te dragen in workshops en burgers met onze 80-60-40 graden aanpak te inspireren hun eigen plan te gaan maken, zorgen we ervoor dat mensen verduurzaming meer als ‘kunnen’ en ‘willen’ voelen. Het is iets van henzelf, wij laten zien hoe ze het zouden kunnen aanpakken en welke keuzes ze zouden kunnen maken. Zodat ze tegen de tijd dat het ‘moeten’ wordt, het gevoel hebben dat ze er klaar voor zijn. Het mooiste is het als we zien dat een bewoner er helemaal voor gaat en onze suggesties combineert met eigen inzichten. Want het allerbeste plan? Dat krijg je niet aangereikt door een methode of adviseur. Dat maak je zelf!”

Meer weten over de methode van Felix en Lars? Kijk dan hier.

Blogserie: de warmtetransitie start vandaag

Dit artikel is onderdeel van de blogserie 'de warmte transitie start vandaag'. In deze blogserie laten we experts aan het woord over de overgang van stoken op aardgas naar andere, meer duurzame, vormen van woonhuisverwarming.

Energiek Nieuws Week 27 Nieuws Week
Blog
Energiek Nieuws Week 27
Schermafbeelding 2020 06 30 Om 09.21.50
Blog
Prognoseatlas geeft waardevolle inzichten over elektrisch vervoer
Persbericht Warmtenet
Persbericht
Nieuwe stap in ontwikkeling duurzaam warmtenet binnenstad Maastricht

De gemeente Maastricht, Universiteit Maastricht en Enpuls (onderdeel van Enexis Groep) hebben vandaag een overeenkomst ondertekend om gezamenlijk onderzoek te doen naar de geschiktheid van de ondergrond van het centrum voor de ontwikkeling van een grootschalig duurzaam warmtenet.

Overview Winnaars
Persbericht
Winnaars Enpuls Challenge onthuld

De winnaars van de Enpuls Challenge zijn bekend! Tarnoc, een volledig elektrische, enorm efficiënte verwarmingsketel. CityBarge, een uitgekiend transportsysteem voor in de stad met kleine, elektrische boten, kanalen en grachten hergebruiken. En #iLeco, slimme software waarmee buurten en bewoners zoveel mogelijk hun zelf opgewekte #energie kunnen gebruiken.

Energiek Nieuws Week 25 Nieuws Week
Blog
Energiek Nieuws Week 25
Energiek Nieuws Week 26 Nieuws Week
Blog
Energiek Nieuws Week 26
Shutterstock 1695754435
Blog
Vier inzichten & randvoorwaarden voor een succesvol warmtenet

Een warmtenet realiseren? Check vooraf deze lessons learned van ervaringsdeskundigen en vergroot de kans op succes!

Huis met energielabel
Visie
Energiebesparing als startpunt van de transitie

Het mooie van energiebesparing is dat de woningeigenaar er vandaag al mee kan beginnen.

warmtenet - 2 buizen plus mensen.jpg
Download
Whitepaper Vaart maken met warmtenetten

Redenen om te kiezen voor collectieve warmtenetten in de gebouwde omgeving. Lees onze beschouwing in de whitepaper.

Grains During Sunset
Blog
Duurzame warmte als nieuwe nutsvoorziening

Duurzame warmte; hoe krijgen we dat in Nederland voor elkaar? "Samen in plaats van ieder voor zich. Op die manier krijgen we de warmtetransitie van de grond!” Lees het volledige interview met Kees van Daalen.

Woningen verduurzamen.jpg
Blog
Woningen verduurzamen? Iedereen kan meedoen!

Duurzaam verwarmen wordt de standaard. Toch is het voor particuliere woningeigenaren nog niet zo gemakkelijk om maatregelen te nemen.

Fvd Installateur
Podcast
Thuis aan de slag met verduurzamen
Warmtepompp
Visie
Hybride warmtepomp als alternatief voor aardgas

Hoe zorgen we ervoor dat alternatieven voor de cv-ketel, zoals warmtepompen, terrein gaan winnen? En populairder worden?

Artikel Energiewerkplaats Li
Blog
Sociale innovatie in energie: de uitdagingen

De energietransitie is als een rijdende trein. Je kunt 'm gemakkelijk missen maar het is juist de bedoeling dat zoveel mogelijk mensen opstappen. "Hoe zorgen we ervoor dat alle inwoners die wíllen ook daadwerkelijk mee kúnnen doen?" Martijn Messing gaat in op de uitdagingen.

Energiek Nieuws Week 23 Nieuws Week (1)
Blog
Energiek Nieuws Week 23
Energiek Nieuws Week 23 Nieuws Week (1)
Blog
Energiek Nieuws Week 23
Energiek Nieuws Week 24 Nieuws Week
Blog
Energiek Nieuws Week 24
Energiebesparing
Blog
Zet energiebesparing op 1

'Zet in op isoleren, iedereen in de wachtstand levert sowieso geen versnelling op. Lees meer over individuele energiebesparing.